Ortadoğu'da savaş: İsrail, Lübnan, Hamas, Hizbullah ve İran

Son güncelleme: 21 Temmuz 2026 -

Hamas’ın yeni lideri Halil Hayya kimdir?

Tercih edilen kaynak olarak ekle

İSTANBUL (Medyascope) — Hamas, Gazze’deki ateşkes ve rehine müzakerelerini yürüten Halil Hayya’yı yeni siyasi büro başkanı seçti. İki yıldır süren liderlik belirsizliği bu atamayla sona erdi.

Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.

Hamas, Halil Hayya’yı yeni siyasi büro başkanı olarak atadı ve iki yıllık liderlik belirsizliği sona erdi.

Hayya, Gazze’deki ateşkes ve rehine müzakerelerinde aktif rol aldı ve 2027 seçimlerine kadar liderliği üstlenecek.

Hayya’nın görevi, devam eden askeri operasyonlar altında gerçekleşen bir oylama ile atandı ve Hamas’ın kurumsallığını yansıtıyor.

Hayya, geçmişte önemli müzakereler yürüttü ve ABD ile doğrudan görüşmelerde bulundu, bu da Gazze müzakerelerine etki edebilir.

Hamas, lider kadrosundaki kayıplarına rağmen hiyerarşik yapısını koruyarak varlığını sürdürdü.

Hamas, örgütün yeni siyasi büro başkanı olarak Halil Hayya’yı seçtiğini duyurdu. Gazze’deki ateşkes ve rehine takası müzakerelerinin başındaki isim olan Hayya, bu atamayla iki yıllık liderlik belirsizliğine son verdi. Hayya, 2027 yılındaki seçimlere kadar örgütün yönetimini üstlenecek. Yapılan açıklamada, grubun üst düzey yetkililerinin Halid Meşal ile girilen rekabetin ardından Hayya üzerinde karar kıldığı belirtildi. 2024 yılının sonlarında savaş zamanı yönetimini üstlenmek üzere kurulan beş kişilik geçici yönetim konseyinin üyesi olan Hayya, 2027’de seçim dönemi sona erene kadar başkanlık görevini üstlenecek.

İki yıllık liderlik boşluğunun ardından yeni Hamas genel başkanı atanması, Trump yönetimi ve İsrail ile yürütülen ancak çıkmaza giren ateşkes görüşmelerinin ardından gerçekleşti.

Hamas, Sinvar’ın öldüğünü doğruladı: “Son nefesine kadar direndi”

Hamas’tan İran’a uyarı: “Körfez ülkelerini hedef almayın”

7 Ekim sonrasındaki rolü

7 Ekim saldırılarına giden süreçte Hayya, İranlı üst düzey komutanlar da dahil olmak üzere grubun yurtdışındaki müttefikleri ve destekçilerinin koordinasyonunu üstlendi.

Savaş başlamadan önce Gazze’den ayrılan Hayya, Hamas’ın baş müzakerecisi olarak yaklaşık iki yıl boyunca sürgünden Hamas’ın İsrail ile savaş zamanı müzakerelerini yönetti. Sık sık İsrailli rehinelerin serbest bırakılması karşılığında savaşın sona ermesini talep eden Hayya, arabulucu rollerini üstlenen Katar ve Mısır arasında düzenli olarak mekik dokudu.

İsrail’in 73 binden fazla insanın ölümüne yol açan savaşın başlamasından yaklaşık üç yıl sonra Hayya’nın Hamas’ın siyasi bürosunda merkezi bir figür olarak kalması, hareketin genel lideri olarak seçilmesine yol açtı.

Seçim, Gazze için ne anlama gelecek?

Pragmatist olarak görülen Hayya’nın, Ekim 2025’te ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ve Özel Temsilci Steve Witkoff ile Gazze konusunda doğrudan görüşmelerde bulunduğu bildirildi.

Hayya’nın İran ile olan görünür bağlantılarına rağmen, seçim zaferi ve görüşmeler sırasında Witkoff ile kurduğu yakın ilişki, Gazze müzakereleri sırasında ABD öncülüğündeki diplomatik görüşmelerin artmasına olanak sağlayabilir.

Filistinli analist Abdullah Akrabavi’ye göre, devam eden askeri operasyonlar altında resmi bir oylama yapma kararı Hamas’ın “kök salmış kurumsallığını” yansıtıyor. Akrabavi, “Hızlı atamalara başvurmak yerine grup oylama sürecini seçti” dedi ve çatışmalı seçim sürecinin grubun stratejik yönü hakkında sağlıklı bir iç tartışmayı gösterdiğini belirtti.

5 Kasım 1960’ta Gazze’de doğan Hayya, 1967 Arap-İsrail Savaşı ve ardından gelen İsrail işgali nedeniyle derin yaralar almış muhafazakâr bir ailede büyüdü. Çocukluğunda Gazze’deki aile evine yapılan askeri baskınlara ve akrabalarının tutuklanmasına tanık olması, erken dönem siyasi bilincini şekillendirdi.

Mart 1980’de Hamas’ın kurucusu Şeyh Ahmed Yasin ile görüşmesi onu örgütlü aktivizme çekti. 1987’de Hamas’a kurucu üyelerden biri olarak katılan Hayya, 1980’lerin sonlarında Birinci İntifada olarak bilinen Filistin ayaklanması sırasında İsrail güçleri tarafından defalarca hapsedildi ve ağır işkencelere maruz kaldı.

Filistin Yasama Konseyi’nde bir sandalye kazanması ve Hamas parlamento bloğunun liderliğini üstlenmesiyle 2006 yılında resmen siyasete girdi.

Geçtiğimiz yirmi yıl boyunca Hayya, Hamas’ın başkan yardımcılığı ve Arap-İslam ilişkileri ofisinin başkanlığı da dahil olmak üzere örgütte kritik görevler üstlendi.

2014 savaşında İsrail’in düzenlediği bir saldırıda en büyük oğlu Usame öldürüldü. İsrail, Eylül 2025’te Katar’da bir yerleşkeye düzenlediği bombardımanla, Hayya’nın da dahil olduğu üst düzey Hamas liderleri grubuna suikast girişiminde bulundu. Hayya hayatta kaldı ancak oğullarından biri saldırıda öldürüldü.

Bu yılın başlarında bir diğer oğlu Azzam, mayıs ayında Gazze’nin Daraj mahallesinde düzenlenen bir İsrail hava saldırısında aldığı yaralar nedeniyle hayatını kaybetti.

Öldürülen Hamas liderleri

İsrail, 1987 yılındaki kuruluşundan bu yana Hamas örgütünün hem siyasi hem de askeri kanadını yöneten birçok üst düzey isme suikast düzenledi. Örgütün kurucusu Şeyh Ahmed Yasin’in 2004 yılında Gazze’de bir helikopter saldırısıyla öldürülmesi, suikast politikasının en kritik dönüm noktalarından biri olmuştur. Aynı yıl, Yasin’in halefi Abdülaziz El Rantisi de İsrail tarafından düzenlenen bir hava saldırısında hayatını kaybetti.

Geçtiğimiz yıllarda suikast dalgası şiddetlendi. Hamas’ın önceki siyasi lideri İsmail Haniye, 31 Temmuz 2024’te İran’ın başkenti Tahran’da uğradığı suikast sonucu yaşamını yitirdi. Haniye’nin yanı sıra, örgütün Gazze’deki lideri ve 7 Ekim saldırılarının ana planlayıcılarından Yahya Sinvar da İsrail ordusu tarafından öldürüldü.

Siyasi ve askeri lider kadrosuna yönelik bu ağır darbelerin yanı sıra İsrail, Hamas’ın saha komuta zincirini de hedef almaya devam etti. 7 Ekim sürecinin ardından örgütün askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları’nın komutanı Muhammed Deif ve yardımcısı Mervan İsa gibi kritik isimlerin yanı sıra, Beyrut’ta düzenlenen nokta operasyonla öldürülen Salih el-Arouri de bu geniş çaplı suikast listesine eklendi. Hamas, lider kadrosundaki bu hızlı........

© Medyascope