Son güncelleme: 3 Mart 2026 -

Atıf Ünaldı ile Netizen (385): Gülser Corat ile söyleşi | Yapay zekâda önyargı ve eşitlik meselesi

Atıf Ünaldı Netizen’in bu bölümünde konuğu, No Bias AI kurucusu ve UNESCO eski yöneticilerinden Gülser Corat oldu. Programda yapay zekâ teknolojilerinin veri kaynaklarından geliştirme süreçlerine kadar uzanan yapısal önyargıları, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve çözüm arayışları ele alındı.

Netizen’de bu hafta Gülser Corat, yapay zekânın nötr bir teknoloji olmadığını, aksine beslendiği veri ve onu geliştiren ekiplerin yapısına bağlı olarak mevcut eşitsizlikleri yeniden üretebildiğini anlattı. Corat ilk kırılma noktasının, 2016-2017 yıllarında UNESCO bünyesinde yürüttüğü bir çalışmada ortaya çıkan bulgular olduğunu söyledi. Yapay zekâ tabanlı sesli asistanların yüzde 95’ten fazlasının kadın sesi, kadın ismi ve çoğu zaman kadın temsili ile tasarlanmış olması, toplumsal cinsiyet rolleri açısından ciddi bir sorgulamayı beraberinde getirdi.

Corat, o dönemde hazırlanan raporun teknoloji şirketlerinden “yorum yok” yanıtı almasına rağmen dünya basınında geniş yankı bulduğunu ve bu sessizliğin aslında sorunun varlığını teyit ettiğini söyledi.

Makine öğrenimi yeterli mi?

Programın en çarpıcı tartışma başlıklarından biri, mevcut makine öğrenimi modelinin sınırları oldu. Veri temelli makine öğreniminin, önyargılı veri setleriyle eğitildiği sürece kapsayıcı ve adil bir teknoloji üretmesinin yapısal olarak zor olduğunu söyleyen Corat, mevcut düzenleyici çerçevenin teknolojik gelişim hızının gerisinde kaldığını söyledi.

Gülser Corat, çözüm olarak, yalnızca daha fazla veriyle sistemi “düzeltmeye” çalışmak yerine, muhakeme temelli yeni yaklaşımların tartışılması gerektiğini ve Yann LeCun’un “dünya modeli” yaklaşımına benzer biçimde, bağlamsal ve akıl yürütme kapasitesi daha güçlü sistemlerin geliştirilmesinin önemli olduğunu söyledi.

Veri merkezlerinin, altyapı ve mevcut ekosistemin, makine öğrenimi paradigmasına sıkı sıkıya bağlı olduğunu söyleyen Corat, “Bu durum, sorunlu olduğu bilinen bir modelin sürdürülmesine neden oluyor” dedi.

Yapay zekâda kadın önyargısı

Teknik ekiplerde kadın oranının yüzde 10’un altında olmasının, kadın girişimcilerin yönettiği yapay zekâ şirketlerinin küresel sermayeden yaklaşık yüzde 4 pay alabilmesinin, sistemin yapısal dengesizliğini gösterdiğini söyleyen Corat, bu yapısal sorunların somut sonuçları olduğuna dikkat çekti. Corat, tıp alanında kullanılan verilerin erkek ağırlıklı olması, ilaç dozajlarının ve teşhis süreçlerinin erkek verisine göre şekillenmesine yol açabildiğini ve bunun kadınlar açısından ölümcül sonuçlar doğurduğuna dair örnekler bulunduğunu söyledi.

Corat, yapay zekâdaki önyargıların yalnızca cinsiyetle sınırlı olmadığını; yaş, din, ırk, mezhep, sosyoekonomik durum ve coğrafi konum gibi tarihsel olarak dışlanmış grupları da kapsadığını söyledi.

Medyascope'u destekle. Medyascope'a abone ol.

Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız gazeteciliğin sürmesi, sitenin açık kalması ve herkesin doğru bilgiye erişebilmesi senin desteğinle mümkün.

Medyascope'u Google Haberler üzerinden takip edin

Medyascope'un mobil uygulamasını indirin

Eksik Olan (328) | Rasyonel Psikopat: Yapay zekâ, suç ve hukuk tartışması 

Bodo/Glimt: “Kuzeydeki küçük bir kasabanın takımı” Avrupa devlerini nasıl devirdi?

Dijital çağda akademik özgürlük ve bilginin geleceği buluşması: “Toplumun bilgiye ihtiyacı arttı”

Atıf Ünaldı / Diğer içerikleri

Atıf Ünaldı ile Netizen (384): Melih Özbek anlatıyor | Türkiye internet tarihi, fotoğrafçılık ve yapay zekânın dönüşümü 

Netizen (383) | Serdar Turan anlattı – 2000’lerden yapay zekâ çağına: İş dünyası nasıl değişti?

Atıf Ünaldı ile Netizen (382): Mustafa Sağır ile söyleşi | Mizah, gündem ve yapay zekâ

Atıf Ünaldı ile Netizen (382): Emre Özpeynirci ile söyleşi | Otomotiv sektöründeki dönüşüm

Atıf Ünaldı ile Netizen (381): Gönç Selen anlatıyor | Yapay zekânın ahlakı var mı? 

Atıf Ünaldı ile Netizen (380) – Doç. Dr. Özgür Bolat ile söyleşi: “Mutluluk aranmaz, öğrenilir”

Haftanın en popüler içerikleri

Gökhan Bacık yazdı | Bir simulacra: “Kürtlerin niye kendi devleti olmamalı?”

Ruşen Çakır yazdı: İranlı spiker Hamaney ile birlikte rejimin de öldüğünü tüm dünyaya duyurmuş oldu

Devrimden, gücünün en zayıf noktasına: İran’ın dini lideri Ali Hamaney kimdir?

İran savaşında üçüncü gün: Savaş Lübnan’a sıçradı

İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney öldürüldü

KPSS dosyasını kapatmakla suçlanan eski Ankara Cumhuriyet Başsavcıvekili Şadan Sakınan, gizli bölmede yakalandı

Alişer Delek yazdı: Hamaney’in öldürülmesine sevinmek

Hamaney’i CIA buldu, İsrail öldürdü: New York Times, İran saldırısının perde arkasını yazdı

Ukrayna‑Rusya savaşının 5 dönüm noktası

Hamaney sonrası İran: Yeni dini lider nasıl seçilecek?

Medyascope'un günlük e-bülteni

Editörlerimizin derlediği öngörüler, analizler,........

© Medyascope