İsmail Hakkı Tonguç’un çok önemli bir sözü ile yazıma başlamak istiyorum. “Ülke gerçekleri bilinmeyince ülkeye uygun bir eğitim düzenlemesi yapabilmek olanağı yoktur.” (s.93)

Cumhuriyet döneminin eğitim tarihine ışık tutan ender çalışmalardan biri olan “Yolumuzu Aydınlatanlar”, Mustafa Gazalcı’nın kaleminden Aralık 2022’de Cumhuriyet Kitapları tarafından yayımlandı. Gazalcı, hem eğitimci hem araştırmacı hem de siyasetçi kimliğiyle tanınan bir isim. Bu nedenle eseri yalnızca bir biyografi derlemesi değil, aynı zamanda Türkiye’nin aydınlanma serüvenine dair düşünsel bir panorama niteliği taşıyor. Kitapta on önemli isim öne çıkıyor: beş Millî Eğitim Bakanı (Mustafa Necati, Vasıf Çınar, Reşit Galip, Saffet Arıkan, Hasan Âli Yücel) ve beş eğitim yöneticisi, müsteşar veya genel müdür (İsmail Hakkı Tonguç, Nafi Atuf Kansu, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Rüştü Uzel, Rauf İnan). Gazalcı, bu kişilerin her birini yalnızca görevleriyle değil, düşünceleriyle, karakterleriyle ve dönemin zor koşulları içindeki mücadeleleriyle birlikte ele alıyor. Eserde Cumhuriyet öncesi döneme de özel bir yer ayrılmış. Emrullah Efendi, Satı Bey, İsmail Mahir Efendi ve Ethem Nejat gibi isimler, yeni bir eğitim anlayışının temellerini atan öncüler olarak anılıyor. Gazalcı, böylece Cumhuriyet’in eğitim ideallerinin gökten inen bir proje olmadığını; uzun, sancılı ama bilinçli bir birikimin ürünü olduğunu ortaya koyuyor. Cumhuriyet’in Aydınlanma Felsefesine Dair Bir Yol Haritası Gazalcı’nın anlatımında dikkat çeken........

© Medya Siyaset