Necati Cumalı’nın “Viran Dağlar (Cumhuriyet Kitapları 20. Baskı Ağustos 2026, ilk baskısı Çağdaş Yayınları 1994)” romanı, sadece kuru bir tarih kaydı ya da sıradan bir kahramanlık hikâyesi değil; bir coğrafyanın, o topraklarda yaşayan toplulukların ve tarihin kıskacında sıkışan insanların ortak kaderini ele alan derinlikli bir yapıt. Cumalı, okuru Osmanlı İmparatorluğu’nun Rumeli’deki son günlerine; Balkanlar’ın sisli, fırtınalı ve gerilim dolu vadilerine götürür. Bu anlatı, çökmekte olan dev bir yapının altında kalan kitlelerin sessiz çığlığı gibidir.

Roman, 1995 yılında üç ödül birden almıştır : Yunus Nadi Ödülü, Orhan Kemal Ödülü, Ömer Asım Aksoy Ödülü.

Romanın merkezinde yer alan Zülfikâr Bey, idealize edilmiş bir edebi figür olmaktan uzaktır. Aksine; eriyip giden bir imparatorluğun, kaybolan geleneksel düzenin ve zamanın çarkları arasında ezilen soylu bir sınıfın canlı simgesidir. Zülfikâr Bey’in yaşamı; Makedonya dağlarının feodal yapısı, bölgeyi kasıp kavuran komitacılar ve kapıya dayanan Balkan Savaşları’nın gölgesinde şekillenir. Onun duruşunda hem asil bir direniş hem de kaçınılmaz sona duyulan kabulleniş yan yana durur.

Çöküşün, İnsanın ve Toprağın Anatomisi

Necati Cumalı’yı bu romanda güçlü........

© Medya Siyaset