Piyasalar çoğu zaman olayları değil, beklentileri fiyatlar. Ancak her risk aynı şekilde fiyatlanmaz.

Son üç haftadır İran-ABD-İsrail hattında yaşanan savaş bunun net bir örneğini ortaya koyuyor. Enerji fiyatları yukarı yönlü hareket ederken altın beklenenin aksine güçlü bir sıçrama üretmedi, hatta belirli eşiklerde geri çekildi. İlk bakışta çelişkili görünen bu tablo aslında finansal sistemin nasıl çalıştığını daha açık hale getiriyor. Risk tek başına yeterli değildir; riskin nasıl algılandığı ve hangi kanaldan fiyatlandığı belirleyicidir.

Enerji piyasası bu süreçte klasik refleksini gösterdi. Hürmüz Boğazı üzerinden geçen enerji akışına yönelik en küçük bir tehdit ihtimali dahi petrol fiyatlarında yukarı yönlü baskı oluşturdu. Burada fiyatlanan şey gerçekleşmiş bir arz kesintisi değil, kesinti ihtimalinin kendisidir. Sigorta maliyetleri, tanker rotaları ve teslimat riskleri vadeli fiyatlara yansıdı. Spot piyasada henüz ciddi bir daralma yaşanmamış olsa bile forward eğrinin yukarı kayması piyasanın orta vadeli riskleri satın aldığını gösteriyor. Bu nedenle petrol fiyatındaki hareket, fiziksel piyasadan çok finansal beklentiler üzerinden şekillendi. Enerji piyasası doğası gereği lineer çalışmaz; belirli eşiklerde sıçramalı fiyatlama üretir. Bu eşikler genellikle arzın değil, arzın kesilme ihtimalinin arttığı noktalarda ortaya çıkar.

Altın piyasasında ise farklı bir mekanizma devrede. Klasik teoride jeopolitik risk arttığında altının yükselmesi beklenir. Ancak son haftalarda gözlenen hareket bu ilişkinin her zaman doğrusal olmadığını gösterdi. Altın fiyatları savaşın ilk günlerinde sınırlı bir yükseliş gösterse de kalıcı bir yukarı trend oluşturamadı ve belirli seviyelerde geri çekildi. Bu durum ilk bakışta “risk fiyatlanmadı” şeklinde yorumlanabilir. Oysa burada fiyatlanmayan risk değil, riskin yönüdür.

Altının davranışını anlamak için üç değişkenin birlikte okunması gerekir: faiz, dolar ve likidite. Son dönemde bu üçü altın aleyhine çalıştı. Savaşla birlikte........

© Medya Günlüğü