Türkiye’de basının hikâyesi, aslında bu toprakların fikir ve mücadele tarihidir. İlk resmi Türk gazetesi, Sultan II. Mahmud’un emriyle 1 Kasım 1831’de yayımlanmaya başlayan Takvim-i Vekayi idi. Devletin halka seslendiği bu gazete, Osmanlı’da Türkçe basının ilk adımıydı.

Ardından sahneye Ceride-i Havâdis çıktı. Bir İngiliz olan William Churchill tarafından yayımlanan bu gazete, özellikle dış haberlere ağırlık vermesiyle dikkat çekti. O dönemde dünyanın farklı noktalarında muhabirleri bulunan Ceride-i Havâdis, Kırım Savaşı sırasında satışlarını artırarak önemli bir etki oluşturdu. Ekler yayımlandı, özel sayılar çıkarıldı ve gazete haftalıktan daha sık yayımlanan bir yapıya dönüştü.

1861’den itibaren ise Osmanlı basınında yeni bir dönem başladı. Şinasi ve Agâh Efendi’nin çıkardığı Tercüman-ı Ahvâl, devlet dışında yayımlanan ilk Türk gazetesi olarak tarihe geçti. Ardından basın dünyasında ardı ardına yeni gazeteler doğdu:Tasvir-i Efkâr, Muhbir, Basiret, İbret…gibi !

Şinasi’nin çıkardığı Tasvir-i Efkâr, yalnızca bir gazete değil, aynı zamanda bir fikir mektebiydi. Şinasi Fransa’ya gidince gazeteyi Namık Kemal devraldı. Namık Kemal’in Paris’e gitmek zorunda kalmasının ardından ise gazeteyi Recaizâde Ekrem çıkardı. Basın artık sadece haber veren değil, fikir üreten bir güç hâline gelmişti.

1850’lerden 1923’e kadar Osmanlı topraklarının birçok şehrinde İslam harfleriyle Türkçe gazeteler yayımlandı. Bugünkü Türkiye sınırları içinde kalan pek çok şehirde yerel gazeteler çıkıyordu.

Cumhuriyet’in kurulmasıyla birlikte........

© Maraş Gündem