Haberá un día no que ollaremos cara atrás, dentro dalgunhas décadas, e os máis novos quizais nos pregunten, ou igual nós, as nosas conciencias: que andabas a facer cando se atacou a democracia? Que fixeches cando o fascismo internacional asaltou o poder? Onde estabas cando os ignorantes tomaron os gobernos?

O problema de vivir no presente é que non nos decatamos de que o presente algún día será historia, e que o «hoxe» non dura máis que un suspiro e que os nosos actos, ou a nosa quietude, mañá terán consecuencias.

Non imaxinabamos que o século XXI ía ser a centuria na que nos ían cuestionar a democracia. Dixo Trump hai unhas semanas: «Non sei nin por que temos eleccións». Dixo e dixo ben. Porque Trump está aí non para representar ao cidadán medio estadounidense, senón para representar aos grandes millonarios que lle pagaron a campaña, ás grandes corporacións millonarias que queren máis aínda e que consideran que as decisións deben tomalas eles, non a xente. E el sábeo e actúa en consecuencia. Seriamos uns inxenuos se coidásemos que o que ten son ocorrencias, coma un toliño. El responde a un plan. Un plan que non escribiu a xente, a democracia, o pobo. É un plan deseñado polo que non é esaxerado chamar «internacional fascista», que se mestura co capitalismo estremo e que se resume en ideais moi básicos: machismo, supremacía branca, negacionismo climático, cristianismo obrigatorio, islamofobia, guerra ao inmigrante, eliminación da sanidade e da educación gratuítas. Non hai que ir a Trump para atopar a encarnación dese catecismo. Hai moito diso por aquí.

Así que algún día seremos cuestionados pola nosa tibieza, pola nosa calma e pola nosa pausa, por deixarlles facer, por non facerlles fronte dende unhas institucións que deberiamos protexer e colocar como armas sagradas. O que no século pasado chamabamos estado do benestar, entre outras cousas quería ser o imperio da lei. Agora, policías privadas ultrafinanciadas, como o ICE de Estados Unidos, vulneran a lei a tiro limpo contra as cores de pel que consideran sospeitosas. Disparan aos seus propios cidadáns para meter medo. E o medo, sempre, é o prólogo da obediencia.

Nunca coma antes todo ameazaba con caer. Por iso non é de recibo o silencio, por exemplo, de Europa, o continente da Ilustración, onde naceu a Declaración dos Dereitos Humanos, a terra da filosofía grega, ou sexa, da ética e da política. Porque, mentres calamos, eles van facendo.

Se hai alguén que ten clara a folla de ruta para os vindeiros anos, se hai alguén que ten o discurso ideolóxico ben armado e que sabe o que quere e como o quere facer, é a internacional fascista. Unha das súas vantaxes, e eles sábeno, é que o resto estamos a outras cousas. A debater sobre o sexo dos anxos. A coleccionar corazonciños nas redes sociais ou, por suposto, tentando sobrevivir nun universo de precariedade, que tampouco é casual. Cómpre reaccionar. Para que algún día, dende o futuro, non nos digan: e ti, que estabas facendo cando comezaba todo aquel desastre?

© La Voz de Galicia