Birinci makalede Türkiye’de emeklilerin mevcut durumu ve emekli derneğinin talepleri ortaya konulmuştu. Bu makalede emeklilerin sorunları ayrıntılı bir şekilde incelenecektir.

TÜRKİYE’DE EMEKLİLERİN SORUNLARI 3 BAŞLIK ALTINDA İNCELENEBİLİR:

1. Ekonomik Sorunlar (BAĞ-KUR, SSK ve hatta Emekli Sandığı Emeklileri için temel problem düşük maaştır. Bunan yanında adaletsiz maaş ki en çok BAĞ-KUR ve asgari ücret düzeyinde prim ödeyen SSK’lılar ile ek gösterge alamayan memur emeklilerini üzmektedir. Bunun yanında intibak sorunu, dul ve yetim aylıklarının giderek yetersiz hale gelmesi, EYT sorunları, EYT’yi sürelerle kaçıranların sorunları,  yüksek ve yanlış enflasyon ile hızla eriyen alım gücü, refah payı kayıpları, yetersiz ikramiye ve sosyal yardım sorunları bu kapsamda sayılabilir).

2. Sağlık ve Bakım Sorunları (Sağlık harcamaları, katkı payları, hastane erişimi, yetersiz ve pahalı evde-huzurevinde-iyileştirme merkezinde bakım hizmetleri bu kapsamda değerlendirilebilir).

3. Sosyal ve Psikolojik Sorunlar (Yaşam standardı düşüklüğü, özellikle büyük şehirlerde artan kira-barınma sorunu, yalnızlaşma ve sosyal dışlanma, yararsız ve değersiz hissetme gibi sorunlar emeklilerin psikolojisini daha da bozmaktadır).

Görüldüğü üzere bu sorunların en başında maaşı ile ilgili sorunlar gelmekte, maaş sorununun çözümü diğer sorunların bazılarını ortadan kaldırabilmektedir.

NEDEN EMEKLİ MAAŞLARI GİDEREK AZALIYOR?

 Burada yönetim zafiyetine ilişkin sorunlarının yanında etkili 4 faktör daha var. Bunlar:

1.    Prim ödeme gün sayıları

2.    Aylık Bağlama Oranı (ABO), Güncelleme katsayısı ve Refah Payı yansıtılmasında (TÜİK Enflasyonu faktörü)

3.    Satın alma gücünün düşmesi (yanlış hesaplanan yüksek enflasyon memurlara seyyanen zam)

4.    Emeklilik sisteminin sorunları

1.      Prim Ödeme Gün Sayıları ve ABO

Prim Gün Sayısı                 1999 ABO %              2008 öncesi ABO %        2008 sonrası ABO %

5000                                              60                               43                               28  

7200                                              69                               55                               40 

9000                                              76                               65                               50  (% 90)

2000 öncesi dönem (506 SY): 12 derece ve kademelik gösterge tablosu etkindir. Ancak 20 Haziran 1987’de 10 derece ve kademelik üst gösterge tablosu oluşturulmuştur. Hizmetler için 12000 katsayı esas alınmaktadır.

 2000 öncesi 506 SY 61. Maddesine göre emeklilik koşulu 5000 gün ve ABO % 60’tır. Yaş koşulu yoktur. Fazladan çalışılan her 240 gün için ABO 1 puan artmaktadır. 5000 günden eksik her 240 gün için de 1 puan eksiltilmektedir. Yani bu günkü hesapla 5000 değil de 7200 gün prim ödeyenin ABO’nı 70’lere........

© Kocaeli Koz