Doğu Akdeniz artık önümüzdeki dönemin en önemli noktalarından birisi olmaya aday. Petrol, Gaz, Enerji hatları, Kıbrıs meselesi, Ege’de 12 mil tartışması, İsrail–Yunanistan–GKRY yakınlaşması, Mısır dengesi, Libya hattı ve AB’nin pozisyonu aynı masada birleşiyor. Türkiye için mesele şu: Mavi Vatan bir slogan mı kalacak, yoksa akıllı diplomasiyle bölgesel güç stratejisine mi dönüşecek? Türkiye ve KKTC’nin Doğu Akdeniz ve Ege dosyası aslında tek bir mesele değil. Aynı anda 5 başlık iç içe geçmiş durumda: 1- Kıbrıs’ın statüsü 2-Ege’de karasuları / kıta sahanlığı / hava sahası 3- Doğu Akdeniz enerji kaynakları 4- İsrail–Yunanistan–GKRY güvenlik hattı 5- Türkiye–AB ilişkilerinin geleceği Yani konu sadece “deniz sınırı” değil; Türkiye’nin önümüzdeki 20 yıldaki bölgesel ağırlığı. Türkiye’nin temel tezi ne? Türkiye, Ege ve Doğu Akdeniz’de Yunanistan ve GKRY’nin “maksimalist” deniz yetki alanı yaklaşımının Türkiye’yi kıyılarına sıkıştırdığını savunuyor. Ankara’nın temel itirazı şu: Adalar, özellikle Anadolu kıyılarına çok yakın küçük adalar, ana kara gibi tam etki doğuramaz. Bu nedenle Türkiye, hakkaniyete dayalı paylaşım ve karşılıklı müzakere vurgusu yapıyor. Ege’nin kilit meselesi: 6 mil mi, 12 mil mi? Bugün Ege’de Türkiye ve Yunanistan karasularını genel olarak 6 deniz mili uyguluyor. Yunanistan, uluslararası hukuk çerçevesinde 12 mile çıkma hakkı olduğunu söylüyor. Türkiye ise Ege’nin yarı kapalı ve ada yoğun yapısı nedeniyle bunun Türkiye’yi denize çıkamaz hale getireceğini savunuyor. Bu yüzden 12 mil konusu Ankara için kırmızı çizgi. 1976 Bern Mutabakatı ve BMDHS’nin, 70, 122, 123 ve 300’üncü maddeleri gereğince, Yunanistan tek taraflı olarak karasularını 12 mile genişletemez. Mesele hukuki açıdan irdelendiğinde ise; Adalar Denizi’ndeki statü, karasuları dahil olmak üzere, Lozan Barış Antlaşması(LBA) ile belirlenmiştir. Türkiye Dışişleri, 12 mil senaryosunda Ege’de açık deniz alanlarının ciddi biçimde daralacağını ve Türkiye’nin askeri, ekonomik, bilimsel ve seyrüsefer hareket alanının........

© Kıbrıs Gazetesi