EOKA’nın adayı Yunanistan’a ilhak etme adına İngiltere’ye ve Türklere karşı faaliyete geçişinin 71’inci yıl dönümünde tanık olduklarımız son derece düşündürücüdür… Avrupa Birliği’nde ve Avrupa Parlamentosu’nda bile EOKA’ya sempati oluşturuldu… Bunun yankılarına hayretle tanık olduk. Kıbrıs tarihini bilmeyenlerin, bilmek istemeyenlerin, Kıbrıs gerçeklerini varil aralıklarından dikizleyenlerin, siyasal ve ideolojik saplantılara teslim olanların marifetiyle, EOKA bir “bağımsızlık hareketi” mertebesine taşınmak isteniyor. Kısa sürede adayı kan gölüne dönüştüren, İngiliz ve Türklerin toplamından çok Rum öldüren EOKA, 1 Nisan 1955 günü Kıbrıs’taki hükümet dairelerinde patlattığı bombalarla varlığını duyumsatırken hedefi bağımsızlık değil, ENOSİS idi… Yani adayı Yunanistan’a ilhak etmekti.. EOKA’nın Yunanca açılımı “Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών – Ethniki Organosis Kyprion Agonistoné”, Türkçe açılımı ise “Kıbrıslıların Millî Mücadele Örgütü.” * Kısa bir tarih turu yapmakta yarar var… EOKA’nın kökeni 1814 yılında bir grup fanatik Yunan’ın kurduğu Filiki Eterya (Yunanca: Φιλική Εταιρεία) cemiyetine dek uzanır… Yunan’a Osmanlı Devleti’nden bağımsızlık kazandırmak amacıyla oluşturulan bu cemiyetin adı bazı kaynaklarda “Etnik-i Eterya” olarak da geçmektedir. Türkçe anlamı ise “Dostluk Cemiyeti”dir. Ama bir siyaset örgütü değil, emperyal bir terör örgütü olan bu oluşumun tarih boyunca yaptıklarının dostlukla hiçbir ilgisi yoktur… Yayınladığı mücadele planında Kıbrıs’ı da kurulacak olan bağımsız Yunanistan’ın milli sınırları içinde göstermiştir… * Batı Avrupa’daki gizli Mason cemiyetlerinin kuruluş ve işleyiş yöntemini benimseyen “Filiki Eterya”, 1814 yılında Emmanouil Ksantos, Nikolaos Skoufas ve Athanasios Tsakalof adlı üç Yunan tarafından, o zamanki Rusya’da, günümüzde Ukrayna olarak bilinen bölgenin sınırları içindeki Odessa (Hocabey) kentinde kuruldu. Amacı Yunan Bağımsızlık Savaşı’nı başlatıp Bizans’ı tekrar canlandırmaktı. Osmanlı İmparatorluğu’nu yıkmaya çalışan emperyalist dış kayaklarca beslenen bu örgüt paralar toplamış, silah dağıtmış, ayaklanma için propaganda faaliyetlerinde bulunmuştur. Hareketin lideri Ortodoks Rus çarı Birinci Aleksandr’ın yaverlerinden Aleksandro İpsilanti’ydi… Cemiyetin merkezi 1818 yılında, Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’a taşındı…12 Nisan 1820 tarihinde yapılan toplantıda, Çar’ın yaveri İpsilantis resmen cemiyetin başına getirildi… O dönemde cemiyetin üye sayısı 200 bini aşmıştı… 1821 ve 1897 yılları arasında Eflak – Boğdan, Mora ve Girit ihtilallerinde etkin rol oynayan Filiki Eterya, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılma döneminde asıl amacı olan bağımsızlık hedefinden  saparak emperyalist bir çizgiye girdi… “Megali İdea” (Büyük Yunanistan) fikrini savunmaya başladı… Kanlı ihtilallerden sonra Yunanistan Osmanlı’dan bağımsızlığını kazandı… * 1821 Yunan isyanının 100’üncü yıl dönümünde, 25 Nisan 1921’de, Kıbrıs’taki Rum Ortodoks Kilisesi ilk ENOSİS Plebisiti’ni gerçekleştirir… Bu plebisitin ikincisi 1950’lerde yapılır. 1931’den itibaren Kıbrıslı Rumlar, Yunanistan’la birleşme taleplerini yoğunlaştırırlar… Yunanistan’la birleştirilerek, tamamen bir “Elen adası”na dönüştürülmesi şeklinde özetlenebilecek olan “ENOSİS” kampanyasına, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra hız verildi… Yunanistan, 1954’te Kıbrıs sorununu Birleşmiş Milletler’e götürme kararı alır… 1954-1958 yılları arasında “self-determinasyon” amacıyla BM’ye yapılan çeşitli başvurularda bir başarı sağlanamaz… Bu arada Yunanistan’dan gizlice adaya gelen Albay Grivas 1955 yılında EOKA terör örgütünü kurar… Ada’daki şiddet eylemleri patlar… 1955-1958 döneminde Kıbrıslı Türkler 33 karma köyü terk etmek zorunda bırakılır… İngiltere bu durumda, 1956’da, sadece Rumların değil, aynı ölçüde Kıbrıslı Türklerin de “self determinasyon” hakkı bulunduğunu ve bu çerçevede Türklerin “taksim” talebinin de geçerli bir seçenek oluşturduğunu açıklar… (SÜRECEK)

© Kıbrıs Gazetesi