Türkiye’de asgari ücret mi düşük, yoksa en düşük devlet memuru maaşı mı yüksek?

Bu soru, gerilimli bir tartışma konusu olarak uzun süreden bu yana ülke gündemindeki yerini koruyor.Temmuz’da memur maaşlarında yapılacak artışla birlikte en düşük devlet memuru maaşının 70.257 liraya yükselerek 28 bin liralık asgari ücretin 2.5 katına çıkması, tartışmayı daha da alevlendirdi ve içinden çıkılmaz hale getirdi.Maaşlara dair düşüklük veya yükseklik, izafi bir durumdur.Hangi şartlarda, neye ve kime göre düşük veya yüksek?Önce Türkiye’de bu iki ücret düzeyini birbirinden bağımsız olarak sorgulayalım ve irdeleyelim:Asgari ücret miktarı düşük mü?:TÜRK-İş’in 4 kişilik bir aile için en son belirlediği 36 bin TL “açlık sınırını” dikkate alacak olursak; kabul edilebilir şartların gerektirdiği ölçülere ve insani standartlara göre hayli düşük olduğu tartışılmaz bir gerçek. Ancak “Türkiye’nin mevcut ekonomik durumuna, kalkınma düzeyine, üretim potansiyeline ve işgücü verimliliğine göre düşük mü normal mi olduğu” ayrı bir tartışma konusu…Asgari ücret azdır veya çoktur demek, tek başına objektif bir değerlendirme değildir. Asgari ücret, onu alan çalışan için az; aynı ücreti ödeyen işveren açısından ise yüksek veya en azından katlanılması gereken bir maliyettir. Ekonomik açıdan belirleyici olan ise, ücretin arzu edilen düzeyi değil; piyasanın sürdürülebilir biçimde ödeyebildiği düzeydir.Özel sektördeki ücret düzeyini, esas itibarıyla ekonominin gelişmişliği, üretkenliği, işgücü arz ve talebi ile işletmelerin ödeme gücü belirler. Hiçbir işveren, aynı işi daha düşük maliyetle yaptırabileceği bir piyasada, sırf iyi niyet veya sosyal sorumluluk duygusuyla daha yüksek ücret ödemez. Çünkü ödediği ücret kendi cebinden çıkmaktadır.Dolayısıyla Türkiye’de asgari ücretin 28 bin lira olması, bunun insani bakımdan yeterli olduğu anlamına gelmez; ekonominin mevcut üretim gücü, verimliliği ve istihdam piyasasının bugün itibarıyla ortaya çıkardığı fiili taban ücretin bu seviyede oluştuğunu gösterir. Aslında asgari ücret komisyonlarının yaptığı şey de “piyasanın normali” olan bu rakam civarındaki bir ücreti onamaktan ibarettir.En düşük devlet memuru maaşı yüksek mi?:Türk-İş’in 4 kişilik bir aile için en son belirlediği 117 bin liralık “yoksulluk sınırını,” Türkiyedeki ortalama hayat standardının ve geçim endeksinin gerektirdiği harcamaları dikkate aldığımızda 70 bin liralık en düşük devlet memuru maaşına “yüksek” diyemeyiz. Ama yine “Türkiye’nin ekonomik durumunun ve üretim potansiyelinin gerektirdiği ölçülere ve ortalama ücret düzeylerine göre yüksek mi normal mi olduğu,” ayrıca ele alınması gereken bir konu…Yoksulluk sınırı, ulaşılması arzu........

© Karar