Geçtiğimiz Pazar günü yapılan ÖYS sınavından, sınava geç kalan adaylara ait görüntüler sosyal medyada sıkça yer aldı.

Bunlardan birini yansıtan bir videoda; sınava geç kalan ve içeriye girebilmek üzere koştuğu halde tam kapının önüne geldiğinde, görevlinin kapıyı kapatması nedeniyle sınava giremeyen genç bir kıza ait görüntüler viral oldu.

Videoda adayın sınava katılabilmek için canhıraş bir gayret göstermesine rağmen, görevlinin kapıyı biraz ağırdan alarak kapatması halinde içeriye girebilecek iken; hızlı bir hamle ile kapatması sonucu dışarıda kalması kamuoyunda büyük tepki oluşturdu. Ardından, sosyal medya platformlarında, adayın bir yıl kaybetmesine neden olan bu uygulamanın kabul edilemeyecek ölçüde katı ve hoşgörüsüz olduğuna dair tartışmaların doğmasına yol açtı.

Sonrasında, sınavı düzenleyen Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi’nin; kapıyı kapatarak adayı içeriye almayan görevli hakkında görevini kötüye kullanmaktan soruşturma açtığı yönünde haberler medyada yer aldı.

Bir kaç saniyelik sıradan bir idari uygulama gibi görünen bu olay, yalnızca bir sınav görevlisinin davranışı ya da sınava yetişemeyen bir adayın yaşadığı mağduriyetten ibaret değildir. Aslında çok daha geniş bir çerçevede; hukuk devletinin işleyişi, kuralların varlık amacı, kamu görevlisinin rolü, bürokratik kültürün niteliği, takdir yetkisinin sınırları, standartlaşma ile makuliyet arasındaki denge, eşitlik ile hakkaniyet arasındaki ilişki ve toplum vicdanının hukuk düzenindeki yeri gibi birçok temel meseleyi aynı anda tartışmaya değer niteliktedir.

Görevlinin, hayli yadırganacak nitelikteki bu davranışının arkasında hangi nedenler yer almış olabilir?

Acaba düşünüldüğü gibi duyarsız ve empatiden yoksun biri midir? Yoksa sadece görevini harfiyen yerine getirme saplantısıyla mı hareket etmiştir?

“Adayın kapıya erişmesine ramak kalmışken, görevlinin hızlı bir hamle ile ondan erken davranıp kapıyı kapatmasının,” gaddarlığından veya onun hakkını gasp etme isteğinden değil; kendisine verilen görevi harfiyen ve saniyesinde yerine getirme rolünü üstlenmesi ve bunu eksiksiz yerine getirme çabasından kaynaklandığı düşünülebilir.

1-2 saniye ağır davransa, aday kapıdan içeriye girebilecek. Ama bu durumda süre aşımı sebebiyle kendisine verilen emri zamanında yerine getirmemiş olacak.

Bunlardan hangisini doğru bulmamız gerekir?-Kapıyı kapatmayı kasten 1-2 saniye geciktirerek adayın içeriye girmesini sağlamak mı?-Kapıyı tam zamanında kapatıp görevini yerine getirmek, ancak bunun sonucu olarak adayın bir yıl kaybetmesine neden olmak mı?

Bu, gerçekten içinden çıkılması zor bir durum.

-Eğer kapıdaki görevli bir robot olsaydı, hiçbirimiz onu suçlamayacak; sadece programlandığı görevi eksiksiz yerine getirdiğini söyleyecektik.-Olayı tüm çıplaklığıyla videodan izleyen bizler ise, aynı davranışı bir insan yaptığı için onu gaddarlıkla suçluyoruz. Neden? Çünkü karşımızda bir makine değil,........

© Karar