Neutrale journalistiek bestaat niet, feitenvrije journalistiek wel

Eigenaar van TransCity en Auteur

Bij veel mediaredacties spelen vooringenomenheid over de ‘neutraliteit’ van witte versus de ‘subjectiviteit’ van zwarte mensen een doorslaggevende rol in de redactionele keuzes.

Nee, ik behoor niet tot degenen die zich voortdurend negatief uit over onze mainstream media. Zo zie ik best wel hoe lastig het voor nieuwsmedia is om in je redactionele keuzes dusdanig gebalanceerd te zijn, dat je niet links, rechts of zelfs het politieke midden over je heen krijgt. Uiteindelijk doe je het nooit goed. Ook is het vrijwel onmogelijk om in the heat of the moment foutloos te zijn; het is simpelweg niet haalbaar om met al die scherpe deadlines elk woord op een goudschaaltje te wegen. 

Toch zou het credo van Christiane Amanpour “Our job is to be truthful, not neutral” altijd het uitgangspunt van journalistieke redacties moeten zijn. De angst om níet als neutraal te worden gezien mag namelijk nooit de overhand krijgen. Waarheidsvinding dient immers altijd bovenaan te staan, ook als je daarmee sommige politieke groeperingen tegen je in het harnas jaagt. Daarbij geldt overigens ook dat CNN, de nieuwsorganisatie waar de Brits-Iraanse journalist ruim 40 jaar voor heeft gewerkt, Amanpours credo maar al te vaak niet waarmaakt, en al helemaal niet in de berichtgeving over Israël/Palestina.

Daar komt bij dat neutraliteit eenvoudigweg niet bestaat. Neutraliteit is een illusie. Vanaf onze vroegste jeugd worden we allemaal subjectief gevormd door de cultuur en de samenleving waarin we opgroeien. Hierdoor bekijken we de wereld om ons heen vanuit ons persoonlijke en daarmee bij voorbaat subjectieve filter.

De bias van ‘neutrale’ journalistenJournalisten die claimen neutraal te zijn, spreken dan ook simpelweg niet de waarheid. Neutrale journalisten bestaan niet, ook al lijkt AD-buitenlandredacteur Mark van Assen anders te willen suggereren gezien zijn recente uitspraak: "We hebben een paar Marokkaanse collega's die heel erg op de Palestijnse lijn zaten. En die ons enorm pushten om het genocide te noemen of om veel misdaden van Israël aan de kaak te stellen. En ik snap die emotie wel, denk ik. Maar ik vind dat dat geen plek heeft op een redactie."  

Hij deed zijn uitspraak voor de onderzoekers van de berichtgeving in Nederlandse media over Israëls genocidale geweld in Gaza. Maar wat wil Mark van Assen hiermee eigenlijk beweren? Dat zijn Marokkaanse collega’s vanwege hun empathie met het Palestijnse volk niet neutraal zijn maar hij wél? Of dat zijn Marokkaanse collega’s niet aan waarheidsvinding zouden willen doen maar hij wél? Mocht dat zo zijn, waar baseert hij dat dan op? En wat zegt dat eigenlijk over zijn eigen bias?

Dat laatste is relevant, omdat we in de AD-berichtgeving over........

© Joop