Tussen mens en dier: therians en de echo van oude mythen

Documentairemaker en schrijver

Therians staan deze weken plotseling volop in het nieuws in Nederland. Aanleiding is een tragische zaak in Meerstad, waarbij een 15-jarig meisje wordt verdacht van het doden van haar ouders. Schoolgenoten omschreven haar als iemand die zich identificeerde als hond, en dat detail werd breed uitgemeten. Belangrijk om meteen te zeggen: er is geen enkele aanwijzing dat het meisje zich als therian identificeert. Toch worden therians sindsdien in één adem genoemd met zorg en afwijkend gedrag. Wie zijn therians eigenlijk, los van dat nieuws? En wat zegt hun bestaan over iets wat veel ouder is dan TikTok of schoolpleinen? Ik ben er eens ingedoken.

De grens tussen mens en dier is iets wat mensen altijd heeft geboeid. In de Griekse mythologie galoppeerden centauren, half mens en half paard, door bossen en verhalen. In Schotse en Ierse folklore waren selkies moeiteloos een zeehond en mens. Langs de Nijl hadden goden de kop van een ibis of een jakhals op een menselijk lichaam. En nu, in 2026, zijn er therians, jongeren en volwassenen die ervaren dat hun innerlijke identiteit die van een dier is. Zijn dit dezelfde verhalen, alleen in een nieuw jasje? Het antwoord is genuanceerder dan ja of nee.

TheriansHet woord “therian” is een verkorting van “therianthroop”, afgeleid van het Grieks: therion (wild dier) en anthropos (mens). Samen betekent het letterlijk: dierenpersoon. Die combinatie is niet nieuw. Therianthropie als begrip beschrijft al eeuwenlang figuren in mythologie en folklore die de grens tussen mens en dier oversteken, of dat nu door gedaanteverwisseling is, door spirituele verbinding, of door een hybride lichaam.

De Egyptische goden Ra, Sobek en Anubis waren therianthropisch in de meest letterlijke zin: menselijk lichaam met een dierlijk hoofd. De centaur en de sater uit de Griekse mythologie combineerden menselijke intelligentie........

© Joop