Nee, ik wacht geen onderzoek af

Activist, (vakbonds)jurist

Op 12 september jongstleden is de 51-jarige Juan Alfredo Goeloe vermoord door de politie. Vooralsnog is niet duidelijk of het moord was in de strikt juridische zin, maar het was in ieder geval zo in het alledaags spraakgebruik: politieagenten hebben Juan Alfredo Goeloe van het leven beroofd. In een vrije samenleving kunnen we niet anders dan zulk staatsgeweld onmiddellijk veroordelen. Een moord door de staat kunnen en moeten we zonder voorbehoud verwerpen. De roep om rechtvaardigheid kan geen onderzoek afwachten, zeker omdat dat onderzoek nooit openbaar zal worden.

Hoe verhoudt dat zich tot de onschuldpresumptie, het idee dat iedereen onschuldig is tot het tegendeel is bewezen? Heel eenvoudig: het slachtoffer van het politiegeweld is onschuldig tot het tegendeel is bewezen. De onschuldpresumptie bestaat om mensen te beschermen tegen staatsgeweld, niet om de staat te beschermen tegen het nemen van verantwoordelijkheid. Sterker nog, het legaliteitsbeginsel (het idee dat de staat enkel de bevoegdheden heeft die de wet expliciet aan de staat toekent) betekent dat de staatsdienaren de schuld dragen tot zij hun handelen hebben kunnen onderbouwen. Los van de schuldvraag over de betrokken politieagenten (waar de discussie vaak in blijft hangen) heeft de politie als geweldsorganisatie een gigantische verantwoordelijkheid.

Die onderbouwing zou ook niet lang op zich moeten laten wachten. De agenten hebben in het moment zelf bepaald over het leven en dood van een persoon; zij zouden zonder aarzeling........

© Joop