menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Medeniyet Maskeli Tahakküm. Modern Emperyalizmin, Küresel Düzenin Görünmeyen Maskeli Yüzü

23 0
26.10.2026

Medeniyet Maskeli Tahakküm. Modern Emperyalizmin, Küresel Düzenin Görünmeyen Maskeli Yüzü, “Demokratik ve Laik Emperyalizm”in Hakikati ve İstiklâl Şuurumuz

Tarih sayfaları, başka milletlerin topraklarına çizmeleriyle basıp madenlerini gasbeden, limanlarını zincire vuran o gaddar sömürgecilik devirlerinin kapandığını yazar.

Oysa emperyalizm, asırlar değiştiren bu ilkel ve kanlı karakterini kaybetmemiş; sadece kılık değiştirerek "demokrasi", "insan hakları", "kalkınma" ve "laikleşme" gibi Aydınlanma maslahatlarının arkasına gizlenmiştir.

Bugün Batı merkezli küresel hegemonya; coğrafyaları askerî karakollarla değil, IMF ve Dünya Bankası gibi Bretton Woods kurumlarının borç tuzağı protokolleriyle, uluslararası ticaret kurallarıyla ve dijital ağlarla teslim almıştır.

Küresel Kuzey’in refahı, Küresel Güney’in ucuz iş gücü, monokültür tarım bağımlılığı ve spekülatif sıcak para girdaplarıyla sistematik biçimde sömürülürken; bu çark, yerli siyasî ve bürokratik elitlerin eliyle kusursuz bir iş birliği içerisinde yürütülmüştür.

Bir milletin bayrağı göklerde dalgalanıp millî marşı okunurken, ekonomi politikalarının dış finansman merkezlerince belirlenmesi, çağımızın en sinsî ve görünmez esaret biçimi olmuştur. Zincir görünmeyince kimse kelepçeden şikâyet etmemiş, asıl yara da bu konforlu aldanışla derinleşmiştir.

Bu küresel kayıtsızlığın ve zihnî sömürünün arkasında yatan trajediyi sadece iktisadî veya siyasî parametrelerle okumak eksik kalır; zira karşılaşılan kriz, özünde derin bir ahlâkî, İslâmî ve irfanî çöküşün neticesi olmuştur.

Tarih boyunca İslâm medeniyeti, adâleti hakikatin ve ilâhî rızanın merkezine koyarken; bugün Müslüman coğrafyalar "kendi kaderini tayin etme" kuvvet ve yeteneğini zayıflatmış, Batı’nın felsefî ve ekonomik argümanları karşısında manevî bir zırh sızdırmasına uğramıştır.

Kur'ân-ı Kerîm’in Mâide Suresi 8. ayetinde buyurulan "Bir topluluğa duyduğunuz öfke, sizi adaletsizliğe yöneltmesin" ilkesi veya Nisâ Suresi 135. ayetindeki adâleti ayakta tutma emri unutturulmuş; bunun yerine kişileri tüketime endeksleyen seküler bir savruluş hâkim kılınmıştır.

Aile müessesesi küresel tüketim çarkları arasında ezilirken, nesiller aidiyet duygusunu yitirmiştir. Siyasî kurumlar ve medya, halkın dertlerine derman olmak yerine, küresel odakların piyonu haline gelen birer yankı odasına dönüşmüştür.

İnsanlar ekranların ve sanal manipülasyonların oluşturduğu sığ konfor alanlarında uyutulurken; komşusunun açlığına, coğrafyasının yangınına ve kültürünün yağmalanmasına karşı duyarsızlaşan bir vicdan çölleşmesi yaşanmıştır.

Bugün karşı karşıya olunan bu tablo, rakamların ve istatistiklerin ötesinde, insanlığın ruhuna vurulan paslı prangaları gözler önüne sermektedir.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) verilerine göre, gelişmekte olan ülkelerin toplam dış borcu devasa boyutlara ulaşırken, yıllık borç servisi yükümlülükleri yaklaşık 1,6 trilyon dolar düzeyindedir.

Milyarlarca insan, borç ödemelerinin kamu sağlık ve eğitim bütçelerini aştığı ülkelerde yaşamakta; bir çocuğun okul sırası, bir hastanın ilacı uzak bir küresel finans merkezinin faiz cetveline kurban edilmektedir.

Uzun vadeli dış borcun faiz maliyeti yaklaşık yüzde 14 artmış, en az gelişmiş ülkeler ihracat gelirlerinin yüzde 18,2’sini dış borç servisine ayırmak zorunda kalmıştır.

Gelişmekte olan ülkelerde yatırımın finansmanında yabancı sermaye girişlerinin payı 2014’te yüzde 20 iken 2024’te yüzde 11’e düşmüştür.

Bir önceki UNCTAD raporu ise 3,4 milyar insanın, borç ödemelerinin sosyal hizmet harcamalarını aştığı ülkelerde yaşadığını bildirmiştir.

Eğitim sistemleri yerli ve millî bir ruh kökünden koparılarak ulusötesi şirketlerin ihtiyaç duyduğu "teknik ara eleman" ve "tüketici profili" yetiştiren fabrikalara dönüştürülmüştür.

Medya ise gündemi manipüle ederek halkları gerçek meselelerden uzaklaştırmış, tüketim çılgınlığını "çağdaşlık" maskesiyle pazarlamıştır.

Aileden medyaya, üniversiteden siyaset kürsülerine kadar her kademede yaşanan bu kurumsal ve kültürel........

© İstiklal