Bu makalede, yetkinlik düzeyi düşük olmasına rağmen hırsı ve özgüveni orantısız şekilde yüksek olan bireyleri tanımlayan "kifayetsiz muhteris" kavramı, psikolojik temelleriyle analiz edilmektedir. Dunning-Kruger Etkisi çerçevesinde ele alınan bu kişilik yapısının, kurumsal ve sosyal yapılar üzerindeki tahribatları incelenmiş ve bu bireylerle başa çıkmak için stratejik yönetim modelleri sunulmuştur.

Giriş: Kavramsal Çerçeve ve Tipoloji Analizi

Edebiyatımızın ve sosyolojimizin derinliklerinden süzülüp gelen "kifayetsiz muhteris" tabiri, günümüzde sadece bir sıfat değil, bir toplumsal fenomen haline gelmiştir. Kelime anlamıyla "kifayetsiz" (yetersiz, ehliyetsiz) ve "muhteris" (hırslı, tutkulu) kelimelerinin birleşimi, ortaya tehlikeli bir paradoks çıkarır: Sahip olduğu potansiyelin çok üzerinde bir mevki, makam veya itibar talep eden, ancak bu talebi destekleyecek liyakate sahip olmayan birey.

Psikoloji literatüründe bu durum sıklıkla Dunning-Kruger Etkisi ile açıklanır. Cornell Üniversitesi’nden Justin Kruger ve David Dunning (1999) tarafından ortaya konan bu teoriye göre, belirli bir alanda yetkinliği az olan bireyler, kendi becerilerini abartma eğilimindedirler. Bu bireyler, sadece hata yapmakla kalmaz, aynı zamanda hatalarını fark edecek bilişsel kapasiteden de yoksundurlar.

1.........

© İstiklal