5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308. maddesinde Yargıtay ceza dairelerinden birisinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının ve sonradan eklenen CMK m.308/A’da da bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin nitelikteki kararlarına karşı bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itiraz yetkisi düzenlenmiştir.

Yazımızda; CMK m.308’de itirazın hangi merci tarafından inceleneceğinde bir tartışma bulunmadığından, bölge adliye mahkemesinde CMK m.308/A’ya göre yapılacak itirazı inceleyecek ceza dairesinden sonra “ceza daireleri başkanlar kurulu” olarak belirtilen kurulun nasıl oluşacağı hakkında açıklamada bulunulacaktır.

“Normlar hiyerarşisi” ilkesi uyarınca; önce itiraz müessesesini öngören CMK m.308/A’dan, sonra 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un yazı konumuzla ilgili 25 ila 35. maddelerinden ve son olarak da CMK m.308/A’nın son cümlesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu tarafından çıkarılan 07.01.2026 tarihli ve 1 sayılı Karardan bahsedilecektir. 1 sayılı Karar hükümlerinin, CMK m.308/A ile 5235 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olamayacağını belirtmek isteriz.

“Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itiraz yetkisi” başlıklı CMK m.308/A’da; “(…) Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı itirazı incelemek üzere ceza daireleri başkanlar kuruluna gönderir. Kurula gönderilen itiraz hakkında, kararına itiraz edilen dairenin başkanı veya görevlendireceği üye tarafından kurula sunulmak üzere bir rapor hazırlanır. Kurulun itirazın kabulüne ilişkin kararları, gereği için dairesine gönderilir. Kurulun verdiği kararlar kesindir. Dörtten fazla ceza dairesi olan bölge adliye mahkemelerinde Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından daire başkanları arasından belirlenen ve dört üyeden oluşan başkanlar kurulu bu incelemeyi yapar. Başkanlar kurulunun bu maddeye ilişkin çalışma usul ve esasları, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir.” hükmüne yer verildiği, burada “ceza daireleri başkanlar kurulu” ibaresinin olduğu, başkaca bir açıklamaya yer verilmediği, BAM ceza dairesi tarafından kararına yapılan itirazın kabul edilmemesi halinde, kararına itiraz edilen dairenin başkanı veya görevlendireceği üye tarafından kurula sunulmak üzere bir rapor hazırlanacağı, buna göre BAM başsavcılığının itirazının dairede kabul görmemesi halinde, daire başkanı veya görevlendireceği üye tarafından “rapor” adlı yazılı belgenin dosyaya koyulup, raporla birlikte dosyanın ceza daireleri başkanlar kuruluna gönderileceği,

Kararına itiraz edilen dairenin başkanının veya görevlendirdiği üyenin kurulda yer almayacağı ve oy hakkının bulunmayacağı, bu yönü ile itiraz yolunun, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazının incelenmesi usulünden farklı olduğu, Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından yapılacak incelemeye, kararına itiraz edilen ceza dairesinin başkanının ve bir üyesinin katılacağı, bu başkan ve üyenin Genel Kurulda yapılacak inceleme sonucunda oy hakkının bulunacağı,

BAM ceza daireleri başkanlar kurulunun itiraz sonucu verdiği kararların kesin olduğu, dörtten fazla ceza dairesi olan bölge adliye mahkemelerinde Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından daire başkanları arasından belirlenen ve dört üyeden oluşan başkanlar kurulunun BAM Cumhuriyet başsavcılığı itirazını inceleyeceği,

Bu hükmün mefhum-u muhalifinden dört ve daha az ceza dairesi bulunan bölge adliye mahkemelerinde her bir dairenin başkanının kendiliğinden itirazları inceleyen ceza daireleri başkanlar kurulunun üyesi sayılacağı, CMK m.308/A’da bir netlik olmamakla birlikte, ceza dairesinin sayısının dördün üstünde olduğu yerlerde hangi daire başkanlarının üye olacağının HSK tarafından belirleneceği, daha az olanların ise otomatik olarak kurula üye olacakları,

Kurulun itirazla ilgili kararı oybirliği ile mi yoksa oy çokluğu ile mi verebileceğine dair CMK m.308/A’da bir açıklık bulunmadığından, bu konuda “Karar ve hükümlerde gerekli oy sayısı” başlıklı CMK m.224/1’in uygulanabileceği, fakat kurulun çalışma usul ve esasları HSK tarafından belirlendiğinden, 07.01.2026 tarihli ve 1 sayılı HSK kararında konu ile ilgili bir hükmün bulunup bulunmadığına bakılmasının gerektiği, gerçekten de “Toplantı ve Karar Verme Usulü” başlıklı 5. maddede kararın salt çoğunlukla verileceğinin belirtildiği,

CMK m.308/A’da “ceza daireleri başkanlar kurulu” ibaresine yer verildiği, bu ibareden anlaşılması gerekenin hangi kurul olduğunun açıklanmasının uygun olacağı, çünkü 5235 sayılı Kanunun 35. maddesinin “Başkanlar kurulunun görevleri” olduğu, burada bölge adliye mahkemesi ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri başkanlar kurulu ile ilgili görevlerin sıralandığı,

5235 sayılı Kanunun “Başkanın görevleri” başlıklı 34. maddesinde bölge adliye........

© Hukuki Haber