Eğitim, hepimizin eşit haklarla buluşabildiği bir yer olduğunda gerçek anlamına kavuşacaktır.

Bu hafta, yüz binlerce öğrenciyi ve aileyi ilgilendiren çok önemli bir konuyu masaya yatırıyoruz. Araştırmacı-yazar ve otistik bir kız çocuğu velisi Aziz Gülhan ile otizm, DEHB, disleksi ve Down sendromu gibi nöroçeşitliliğe sahip öğrencilerin sahada karşılaştığı sorunları ve kapsayıcı eğitim için atılması gereken adımları konuştuk.

Aziz Bey, son dönemde eğitimde sıkça duyduğumuz bir kavram var: "Nöroçeşitlilik". Bu kavram tam olarak nedir, kimleri kapsar ve çocukların gelişimine bakışımızı nasıl değiştirmeli?

Şahin Bey, en basit tanımıyla nöroçeşitlilik; insan beyninin çalışma şekli, sosyallik, öğrenme ve dikkat gibi farklılıkların birer "eksiklik" değil, insanlığın doğal birer zenginliği ve biyolojik bir gerçekliği olduğunu söyleyen bir yaklaşımdır. Nasıl ki hepimizin parmak izi, göz rengi, avuç içi çizgileri eş değilse, dünyayı algılama ve bilgiyi işleme biçimimiz de farklıdır.Bu şemsiyenin altında kimler var? Otizm, DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu), Down sendromu, disleksi ve diskalkuli gibi özgül öğrenme farklılıkları ve benzeri, insan zihninin farklı ve kendine has gelişim gösterdiği tüm durumlar nöroçeşitlilik kapsamına girer. Maalesef eğitim sistemimiz tarihsel olarak tek bir "doğru" öğrenme ve davranış biçimi üzerine kurulmuş. Ancak nöroçeşitlilik bize şunu söylüyor: Her çocuğun zihni, dünyayı farklı bir renk paletiyle algılar. Eğer biz sadece tek bir rengin "normal" olduğunu savunursak, diğer tüm renkleri sistemin dışına itmiş oluruz. “Nöroçeşitlilik kavramı”, çocukları sistemin katı kalıplarına sığdırmaya çalışmak yerine, sistemin çocukların farklılıklarını kucaklayacak kadar kapsayıcı olması gerektiğini hatırlatan oldukça insani ve hak temelli bir bakış açısıdır.

Peki nöroçeşitliler mevcut sistemde nasıl bir eğitim sürecine tabi tutuluyor? Millî Eğitim Bakanlığı’nın bu konudaki genel işleyişi, yani o çok duyduğumuz "kaynaştırma eğitimi" pratiği nasıl işliyor?

Genel olarak süreç yasal olarak şöyle ilerliyor: Bir çocuğun farklı bir öğrenme veya gelişim ritmi olduğu fark edildiğinde, aileler RAM’lara (Rehberlik ve Araştırma Merkezleri) yönlendiriliyor. Burada yapılan eğitsel değerlendirme sonucunda çocuk için en uygun eğitim ortamına karar veriliyor. Türkiye'de en yaygın model, "Kaynaştırma/Bütünleştirme" yoluyla eğitimdir. Yani nöroçeşitli çocuk, akranlarıyla birlikte genel eğitim sınıflarında eğitim görür. Bu sınıflarda nöroçeşitli için BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) adı verilen, onun hızına ve ihtiyacına göre esnetilmiş özel bir müfredat hazırlanması gerekir. Eğer çocuğun akranlarıyla aynı sınıfta bulunması gelişimsel olarak mümkün değilse, okul bünyesindeki........

© HalkTV