Laf olsun torba dolsun minvalindeki tartışmalar ve çoğu zaman zihnimizi fazla yormayacak basit, yüzeysel ve siyasal meseleler içerisinde vakit geçirir ve oyalanırız. Özlü aforizmalara ve klişe sözlere çok fazla önem atfedip gündelik yaşamın akışını ve aktüel gündemi birkaç dakikalık içeriklerden takip ve analiz ederiz. Bu bağlamda toplumsal hususlara dair ortaya koyduğumuz yorumlar ve çözümlemelerimiz genellikle üzerine çok fazla düşünme gereği duymadığımız birkaç sözcükten oluşan kalıpsal yargılar içermektedir. Nitekim sosyal çürümeyi ifade ederken başvurduğumuz klişe özdeyişlerden bazıları Toplum çok bozuldu, Dünyanın çivisi çıkmış, İnsanlığın suyu çıkmış şeklindeki betimlemelerdir.

Belki de bu konudaki en büyük yanılgılarından biri şudur: Çürümeyi teşhis ederken kendimizi sağlam kabul etmek. Oysa asıl sorunu ıskalamamak adına toplumsal bozulmayı ötekileştirmemeye odaklanmak gerekir. Çünkü biz çoğunlukla bozulmayı kendimizin dışında arama konusunda oldukça maharetliyiz. Çürüme bütün kasayı sarmışken biz, kasanın içerisinde hâlâ sağlam kalmış tek varlık olduğumuzu düşünürüz. Herkes bozulmuştur; fakat nedense biz, bütün bu bozulmanın içerisinde hâlâ bir iyilik abidesi olarak ayakta durmaktayızdır.

İşin en ilginç tarafı da burada başlar; herkes bu kadar kötüyken birey olarak neden biz bu kadar makulüz? Sosyal çürümeye neden kendi nefsimizin zayıfları dâhil değildir.?

Kötülüğün kaynağı bellidir: Öteki. Biz ise bütün bu bozulmanın içerisinde nedense hâlâ makul, sağduyulu ve haklı olan tarafız. Peki şu soruyu kendimize yöneltelim öyleyse: Bozulan bu toplumun neresindeyiz? Ne var ki eleştirilerimiz kendimize dönmek yerine genellikle karşı tarafa yönelir. Sonra dönüp hep birlikte aynı cümleyi kurarız: “Toplum çok bozuldu.” Bunun yanı sıra bu hususta farklı bir tutumdan da söz edilebilir. Sorumluluk ve iradeyi görmezden gelen, işleyeceği günahların kefareti olarak ötekini hatalarına kılıf yapan bir anlayış! Bu da nefsimizin ikinci yanılgısıdır.

Asıl mesele de burada düğümlenmektedir. Hatalarını göremeyen insan, zamanla narsist bir kişiliğe dönüşebilir. Başka bir ifadeyle kendi nefsini aklamak için çıktığı yolda gözü kör bir egoiste dönüşebilir. Üstelik bu durumda bireyler empati kurabilme, hata yaptığını kabul edebilme ve yanlışından........

© Haksöz