Türkiye’de 5G henüz geniş kitlelerin günlük hayatına tam olarak girmeden 6G yarışı başladı. Türk Telekom, “Ar-Ge ve İnovasyon Bilim Kurulu” kurduğunu açıklarken Turkcell, mühendislerinin 3GPP (4G, 5G, 5G-Advanced ve 6G mobil iletişim standartlarını geliştiren uluslararası iş birliği platformu) bünyesinde 6G’nin küresel standartları üzerinde çalıştığını duyurdu. Çalışmaların 5G’de olduğu gibi gecikmemesi ve güzel bir netice vermesi için ciddi anlamda insan ve maddi kaynak gerektiğinin altını çizmekte fayda var.

Peki iki şirket küresel teknoloji yarışının neresinde? Yapılan açıklamalar yalnızca gelecek vizyonunu mu anlatıyor, yoksa patentlere, uluslararası standartlara ve ticari ürünlere dönüşen somut bir birikim var mı?

Öncelikle kavramları birbirinden ayırmak gerekiyor. Bir şirketin çok sayıda patent başvurusu yapması, bunların tamamının 5G veya 6G patenti olduğu anlamına gelmiyor. 3GPP toplantılarına katılmak da tek başına patent sahibi olmak demek değil. Teknik katkının standarda kabul edilmesi, bu katkıyla bağlantılı patentin verilmesi ve daha sonra standart açısından zorunlu hale gelmesi farklı aşamalar.

Dolayısıyla yarış yalnızca “Kaç patent başvurusu yapıldı?” sorusuyla ölçülemez.

Türk Telekom patentleri ticarileştiriyor

TÜRKPATENT verilerine göre Türk Telekom, 2025’te 921 yerli patent başvurusuyla Türkiye’nin lideri oldu. Turkcell ise 612 başvuruyla ikinci sırada yer aldı. Ancak bu rakamların tamamı mobil haberleşme patentlerinden oluşmuyor. Yapay zekâdan siber güvenliğe, finans teknolojilerinden operasyonel sistemlere kadar çok farklı alanlar bu toplamın içinde.

Türk Telekom’un asıl önemli avantajı, Argela ve Netsia üzerinden geliştirdiği teknolojilerde ortaya çıkıyor. Argela’nın 5G, RAN, SDN, NFV, şebeke dilimleme ve güvenlik alanlarında ABD’de verilmiş 50’den fazla patenti bulunuyor. Netsia tarafından geliştirilen RAN Intelligent Controller teknolojisinin kaynak kodu ve ilgili patentlerinin Juniper Networks’e küresel ve münhasır biçimde lisanslanmış olması ise daha dikkat çekici.

Çünkü patent yarışında gerçek başarı, dosyalanan başvuru sayısından çok patentin teknolojiye, ürüne ve lisans gelirine dönüşebilmesiyle ölçülür. Türk Telekom bu açıdan bakıldığında 5G tarafında Turkcell’den daha olgun bir fikrî mülkiyet portföyüne sahip. Open RAN, akıllı radyo erişim şebekeleri, mobil ve fiber altyapıların birlikte dilimlenmesi, DroneRAN ve yazılım tabanlı şebeke yönetimi gibi alanlarda verilmiş patentleri ve ticarileştirilmiş teknolojileri bulunuyor.

Yeni kurulan bilim kurulunun önündeki asıl sınav da burada başlayacak. Kurulun yalnızca akademik danışmanlık yapan bir yapı olarak kalmaması; üniversite araştırmalarını uluslararası patentlere, 3GPP katkılarına ve ihraç edilebilir ürünlere dönüştürmesi gerekiyor. Zaten mevcut şartlarda ABD ve Çin ile bilim insanı ve bütçe açısından yarışamayacağımıza göre kendimizi........

© Habertürk