Unutmanın merhameti
İnsanın, hayatta zamanın bıraktığı bir “iz” olduğunu düşünürüm bazen.
Bir kayanın bütün katmanlarına bakarak dünyanın milyonlarca yılını nasıl okuyabiliyorsak, bir insanın hafızasına bakarak da onun içinden geçen bütün zamanı okuyabiliriz bence.
Yaşadığımız, gördüğümüz, duyduğumuz, kokladığımız ne varsa hepsi bir yerde durur bence, hiçbiri kaybolmaz.
Belki de bu kadar çok şeyi biriktirdiğimiz için o biriktirdiklerimizin çoğuna ulaşmamız yasaklanmıştır. “Bir güç” geçmişimizin tamamına bakmamıza, en azından şimdilik, izin vermek istemediğinden hafızamızın kapılarını bize kapatmıştır.
Her şeyi kaydedebiliriz. Fotoğraf çekebiliriz, sesleri saklayabiliriz, kütüphaneler kurabiliriz, binlerce yıl önce bir kil tablete kazınmış bir yazıyı okuyabiliriz, bir yıldızın milyonlarca yıl önce yola çıkmış ışığını görebiliriz, ölmüş insanların seslerini yeniden dinleyebiliriz, bütün bu mucizeleri gerçekleştirebiliriz ama en basit şeyi yapamaz, dün öğle yemeğinde ne düşündüğümüzü hatırlayamayız.
Unuttuğumuzu bile unuttuğumuz şeyler vardır içimizde.
Bir koku alırız ve bir anda sarsılırız.
Hiç ama hiç aklımıza gelmeyen bir sokak çıkar karşımıza o kokuyla birlikte, bir mutfak çıkar, bir çocukluk öğleden sonrası çıkar, bir el çıkar, bir korku yapar bunları bize.
Tüm bunları nerede, ne zaman sakladığımıza dair hiçbir fikrimiz yoktur.
Proust, çaya batırılmış küçük bir kurabiyenin içinden koca bir hayatın akıp geldiğini anlatır bizlere.
Aslında kaybolmamışlardır, sadece biz onlara giden yolu bilmiyoruz.
Bir kayıp eşya bürosu gibi kurgulanmıştır hafızamız.
Her şey oradadır ama hiçbir şey tam olarak yerinde değildir. Aradığımızı bulamaz, aramadığımızı buluruz, en çok ihtiyaç duyduğumuz bir isim dilimizin ucunda takılıp kalır, yıllardır düşünmediğimiz saçma bir şarkı ise sabah gözümüzü açar açmaz kafamızın içinde çalmaya başlar ansızın.
Ve tüm hafızamızda en geniş yeri hatırlamadıklarımız kaplar.
Bazıları, hatırlanmayanların bir tür “yara” deposu olduğunu söyler. Acıtan, utandıran ne varsa oraya gömdüğümüzü, gömdüklerimizin zamanla çürüyüp ruhumuzu zehirlediğini anlatırlar.
O mezarı açıp içindekileri gün ışığına çıkararak iyileşeceğimize inananlar çoktur.
Belki de kendilerince haklılar.
Hatırlamak istemediklerimiz fazlaca var.
Ama insana bütün unuttuklarını geri verdiğimizde geriye kalan şeyin yaşayabileceğini pek sanmam.
Maalesef bütün çıkmaz da burada başlıyor.
Hatırlamanın bizi insan yapmasında, unutmanın ise bizi bir şekilde hayatta tutmasında.
Birinden vazgeçemeyiz.
İkisini barıştıramayız.
Ve bu yıpratıcı çelişkiyle her sabah uyanırız.
Zaten düşünsenize, eğer her şeyi kendiliğimizden hatırlayabilseydik........
