MAYALI
Kuyunun nurundan ateşin isine
“Onu düzenleyip içine ruhumdan üflediğim zaman, hemen ona secdeye kapanın.”
Gece yarısını çoktan geçmiş. Şehir uyuyor, fırın uyanık.
Fırıncı tezgâhın başında. Hamur teknesi önünde, un kolları dirseğine kadar. Her fırıncı bilir: dünkü hamurdan bir parça ayrılır, bir kenarda bekletilir, ertesi günün hamuruna katılır. Maya böyle yaşar. Dünden bugüne, bugünden yarına; babadan oğula, ustadan çırağa.
Ama bu gece fırıncının eli kısa. Maya kabına uzanıyor, gereğinden azını alıyor. Mayadan çalıyor.
Hamur yine yoğruluyor. Yine bekletiliyor. Yine kabarıyor gibi oluyor. Kimse fark etmeyecek.
Şafakla birlikte ekmekler fırından çıkıyor. Dışları kızarmış, kokuları sokağa taşmış. Kasalara diziliyor, kamyonetlere yükleniyor.
Ve mayası eksik ekmeğin yolculuğu başlıyor.
Ekmeğin bir kısmı prestijli bir üniversitenin kantinine iniyor.
Sabahın erken saati. Amfiler dolu; geleceğin mühendis adayları oturuyor. Kalemler masada, nefesler tutulmuş.
Sıralardan birinde Yusuf var. Saçları dağınık, sakalı uzamış, gözlerinin altı mor. Belli ki geceler boyu çalışmış. Ama içinde hâlâ kapanmamış birkaç yer var; anlamadığı, ezberleyip geçtiği birkaç satır. Korkuyor.
Başka bir amfide başka bir Yusuf hukuk sınavında. Bir başkası işletmede, iktisatta. Biri İslam hukukunda, diğeri anatomide, bir başkası kamu yönetiminde...
Kiminin cebinde katlanmış küçük kâğıtlar var. Kimi, iyi bilenin yanına oturabilmek için kapıda erkenden beklemiş. Kimi gözlerini kapamış, dudakları kıpırdıyor. Allah'a içten yalvarışlar... Hep o zor anda gelen, en samimi dualar.
Ekmeğin bir kısmı sanayiye iniyor.
Bir dükkânda usta, tezgâhın başındaki çırağa sesleniyor:
"Abine söyle, parçaya benim payımı da eklesin."
Çırak on dört yaşında. Onun da adı Yusuf. Eli yağlı, gözü ustasında. Hiç sınava girmedi; ama ilk dersini bu sabah aldı.
Ekmeğin bir kısmı bir atölyenin çay ocağına iniyor. Orada patron işçinin parasına göz dikmiş. İşçi de patronun zamanına.
Aynı sabah. Aynı ekmek. Herkesin kendi sınavı var. Kimse kâğıda yazmıyor.
Sonra sınav biter. Kâğıtlar toplanır. Gün akşama döner, kepenkler iner.
Ve yıllar yılları kovalar.
Nereye mi geliyoruz? Bugünlere.
Sınavda gözünü kendi bildiğiyle sınırlı tutan, düşük not aldı. Belki dört değil, beş altı yılda bitti okulu. Diploması geç geldi; ama alnı ak geldi.
Kimisi kopyayla geçti. Kimisi hocaya hediyeyle. Kimisi siyasi bir tanıdıkla. Mezun oldular. Ve hayata nasıl başladılarsa öyle devam........
