menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Türkiye'de Seçimlere Mehmet Uçum mu Karar Veriyor Olacak?

35 0
19.10.2026

Mehmet Uçum, seçim için tarih verdi: 2028 Mart veya Nisan! Peki, Türkiye'de seçim tarihini belirleme yetkisi Cumhurbaşkanı Başdanışmanı'na mı ait, yoksa Anayasa'nın açıkça yetkilendirdiği kurumlara mı?

15 Ekim 2026 tarihli açıklamasında Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, "2028 seçimlerinin mart ya da nisanda olabileceği artık büyük ölçüde netleşmiş durumda" dedi.

İnsan ister istemez soruyor:

Ne netleşti Sayın Uçum?

Hangi anayasal organ karar aldı?

TBMM seçimlerin yenilenmesine mi karar verdi?

Yoksa henüz ortada hukuken kesinleşmiş bir karar yokken, iktidarın siyasi beklentisi kamuoyuna olmuş bitmiş bir gelişme gibi mi sunuluyor?

Türkiye bir hukuk devleti ise seçim takvimi, bir danışmanın açıklamasıyla kesinleşmez. Cumhurbaşkanı başdanışmanı olmak, anayasal yetkileri devralmak anlamına gelmez. Seçim tarihi belirlemek, siyasi beklentiyi hukuki karar gibi ilan etmekle aynı şey değildir.

Mehmet Uçum'un açıklaması tam da bu nedenle sorgulanmalıdır. Çünkü mesele yalnızca seçimin hangi ayda yapılacağı değildir. Asıl mesele, Türkiye'nin seçim takvimini hangi anayasal iradenin belirlediği ve bu takvimin kimin siyasi hesabına göre şekillendirildiğidir.

Daha karar alınmadan sonuç nasıl kesinleşiyor?

Anayasa'nın 77. maddesi seçimlerin beş yılda bir aynı gün yapılmasını öngörüyor. 101. madde, bir kişinin en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebileceğini düzenliyor. 116. madde ise seçimlerin yenilenmesi için anayasal bir mekanizma getiriyor.

TBMM'nin seçimleri yenileme kararı alabilmesi için en az 360 milletvekilinin kabul oyu gerekiyor. Bu, siyasi bir temenniden ibaret olmayan, anayasanın öngördüğü somut bir şarttır.

Peki, Mehmet Uçum hangi karara dayanarak 2028'in mart veya nisan aylarını neredeyse kesinleşmiş bir takvim olarak açıklıyor?

Ortada henüz alınmış bir seçimlerin yenilenmesi kararı yoksa, söylenen şey hukuki kesinlik değil, siyasi öngörüdür. Bir danışmanın öngörüsünü anayasal kararın yerine koyamazsınız.

Elbette iktidar temsilcileri gelecekteki seçimlere ilişkin tahminlerini açıklayabilir. Ancak hukuk devleti, yetki ile beklentiyi birbirinden ayırmayı gerektirir. Seçim tarihinin hangi mekanizmayla belirleneceği belli iken, bu tarih üzerinde karar yetkisi olmayan bir ismin kesinlik izlenimi veren açıklamalar yapması, kamuoyunun haklı olarak şu soruyu sormasına yol açıyor:

Seçimlere gerçekten TBMM mi karar verecek, yoksa kararın siyasi çerçevesi önceden çizilip Meclis'ten yalnızca bu çerçeveyi onaylaması mı beklenecek?

Bu sorunun cevabı, Türkiye'de anayasal kurumların ne ölçüde bağımsız ve işlevsel olduğuyla doğrudan ilgilidir.

Erdoğan'ın yeniden adaylığı hesabı: Anayasa kişilere göre mi yorumlanacak?

Daha önce yayımladığımız "Erdoğan'la Bir Daha Mümkün mü?" ve "Hadi Tayyip'i Yeniden Seçelim" başlıklı yazılarımızda bu tartışmayı ayrıntılı biçimde ele almıştık.

Erdoğan 2014, 2018 ve 2023 yıllarında cumhurbaşkanı seçildi. İktidar, 2018'deki sistem değişikliğinin dönem hesabına etkisini esas alarak 2023 adaylığını savundu. Ancak 2028'e gelindiğinde yeniden adaylık meselesi, Anayasa'nın 101. maddesindeki iki dönem kuralı ve 116. maddesindeki istisna üzerinden yeniden gündeme gelecek.

Burada hukuki ayrımı açıkça ortaya koyalım.

Anayasa'nın 116. maddesi, cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM'nin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde bir defa daha aday olabilmesine imkân tanıyor. Dolayısıyla Erdoğan'ın yeniden adaylığı bakımından Meclis kararı, tartışmanın merkezindeki anayasal........

© Habererk