Japonya Türkistan’a güçlü bir giriş yapmadı. 60’lardan 2000’lere kadar Japonya’yı örnek alıp takip eden Kore bile, Türkistan’da milyarlarca dolar yatırım yaptı. Maden işletmeleri aldı, otomobil ve beyaz eşya fabrikaları kurdu. Çin ve Rusya’yı tedirgin etmemek için sessiz diplomasi uygulayan Japonya’nın, Türkistan’la irtibatı kalkınma destekleri, burs programları, teknik destek projeleri, finansman ve ticaretle sınırlı kaldı. Öyle ki ilişkiler ilk kez Tokyo’daki zirveyle devlet ve hükümet başkanları seviyesine taşındı. Daha önceki bütün görüşmeler bürokratlar ve bakanlar arasında gerçekleşmişti.

Son yıllarda meydana gelen içsel ve dışsal gelişmeler Japonya’yı Türkistan’a yönlendirdi. En önemli gelişme Çin’in çok güçlenmesi üzerine eski Başbakan Abe’nin ortaya attığı ‘’Daha aktif Japonya’’ doktrininin devlet politikası olarak kabul edilmesidir.

Abe, soğuk savaştan sonra benimsenen, ekonomi odaklı, siyasi olarak temkinli ve düşük profilli dış politika stratejisinin yetersiz kaldığını ileriye sürerek, askeri olarak güçlenmeyi ve her açıdan daha aktif olmayı önerdi. Türkistan, Abe çizgisinden gelen ve ‘’daha iddialı, daha görünür, güçlü ve etkili Japonya’’ söylemiyle seçimleri kazanan Başbakan Takaiçi için, yeni strateji gereği, nüfus edilmesi gereken bölgelerin başında geliyor.

Bir başka gelişme Çin’in devreye aldığı Kuşak Yol projesidir. Bu proje sayesinde Türkistan ile Japonya arasında ticaret yapmak kolaylaştı. Daha önce Japonya limanlarında gemilere yüklenen mallar Mersin, Bender Abbas veya Gwadar limanlarında tırlara aktarılarak Türkistan’a sevk ediliyordu. Aslında Bender Abbas ve Gwadar limanları maliyet ve yol süresi açısından daha cazipti ama İran yaptırım altında olduğundan, Pakistan’la Türkistan arasında yer alan Afganistan güvenlik açısından riskli bulunduğundan, Mersin tercih ediliyordu.

Bu güzergah malların dünyayı dolaşması, yani üzerlerine inanılmaz tutarlarda nakliye maliyeti binmesi demek. Bu nedenle Japonya ile Türkistan arasındaki ticaret hacmi düşük. Hatta bu nedenle Japonlar Türkistan’a sevkiyatlarını genelde Japonya dışındaki-Çin, Türkiye, Rusya, Avrupa,........

© Habererk