Bir zamanlar haritalarda buzlarla kaplı beyaz ve sessiz bir ada olan Grönland, bugün küresel sistemin giderek büyüyen en gürültülü çatlaklarından birine dönüşmüş durumda.

ABD Başkanı Donald Trump’ın “ulusal güvenlik” gerekçesiyle Grönland’ı ele geçirme ısrarı, sadece Danimarka’yı değil, NATO’nun tamamını sarsan bir jeopolitik depreme yol açıyor.

Trump yönetimi, elektrikli araçlardan savunma sanayine kadar kritik önemdeki nadir elementler açısından Grönland’ı, Çin tekelini kırabilecek nadir alanlardan biri olarak görüyor. Bunun yanı sıra adada uranyumdan çinkoya, nikelden demire, altından potansiyel petrol-doğalgaz rezervlerine kadar zengin bir hazine bulunuyor.

Küresel ısınmayla birlikte bu soğuk hazine daha erişilebilir hale gelirken, yeni ticaret yollarının ve askeri geçişlerin merkezinde yer alan Grönland’ı Arktik’in kilit kapısı konumuna getiriyor.

ABD, planladığı “Altın Kubbe” hava ve füze savunma sistemi için 57 bin nüfuslu Grönland üzerinden Rusya ve Çin’e karşı erken uyarı ve radar üstünlüğü sağlamayı hedefliyor.

Ancak ABD’nin bu stratejik avantajları NATO müttefikini tehdit ederek elde etmeye çalışması, Batı ittifakını kendi içinde çatırdatan bir krize dönüşüyor. Trump’ın “Grönland’a çok ama çok ihtiyacımız var” sözü, klasik bir güvenlik argümanından çok daha fazlasını içeriyor.

Bu ifade, ABD’nin müttefiklik hukukunu askıya almaya hazır olduğunun, ittifakı bir savunma paktı değil bir gayrimenkul portföyü gibi gördüğünün ilanı niteliğinde. Bu artık diplomatik bir tartışma değil. NATO’yu içten içe kemiren bu kriz, müttefiklik hukukunun açıkça test edildiği, hatta tehdit ve şantajla zorlandığı bir güç mücadelesi.

Trump’ın Şantaj Diplomasisi

Donald Trump’ın baskı, tehdit ve çıkar üzerine kurulu dış politikasının merkezinde ise “şantaj diplomasisi” var.

Trump için müttefiklik; ortak değerler, uzun vadeli güvenlik mimarisi ya da uluslararası hukuk anlamına gelmiyor. Müttefiklik, gerektiğinde ekonomik ve askeri baskıyla hizaya getirilecek bir pazarlık alanı olarak görülüyor.

Grönland krizi, bu yöntemin en çıplak, en tehlikeli ve belki de en maliyetli örneği olmaya aday.

Venezuela Devlet Başkanı Nikolas Maduro’ya karşı sarsıcı kaçırma operasyonundan sonra güç gösterisini agresif hamlelerle sürdüren Trump, yalnızca söylem üretmiyor.

ABD yönetimi, son olarak Grönland ilhakına karşı çıkan Danimarka, Fransa, İngiltere, Almanya, Hollanda, İsveç, Finlandiya ve Norveç’e gümrük tarifeleri uygulanacağını açıkladı.

Trump yönetiminin Şubat ayından itibaren yüzde 10 olarak uygulanacak tarifeleri, bu 8 ülkenin Grönland politikalarında ısrar etmeleri durumunda haziranda yüzde 25’e yükseltilecek. Bu adım, güvenlik tartışmasını doğrudan ticaret savaşına bağlayan açık bir gözdağı ve şantaj niteliği taşıyor.

Şimdilik ekonomik silahlar çekilirken, Avrupa’nın da Amerika’ya karşı ticari savaşa girme potansiyeli var. Çünkü Avrupa ile Amerika arasındaki ticaret hacmi 1,6 trilyon doları buluyor.

Ekonomi cephesinde böyle bir krizin tırmanması halinde, küresel ticarette trilyonlarca dolarlık kopuş ve finansal piyasalarda sert dalgalanmalar yaşanabileceği öngörülüyor.

Bu tablo, doların rezerv para statüsünü sarsarak alternatif arayışlarını hızlandırabilir ve Amerikan finansal gücünü aşındırabilir.

Grönland Buzdağına........

© Haber7