Biz dilimizi kaybettik. Bugün iman ettim dediğimiz Kur’an-ı Kerim’de zikredilen birçok kavramın ve kurumun hayatımızda yeri olmadığı gibi, dilimizden de uçtu gitti. Sahi nerde o “Karz-ı Hasen sandıklarımız”. O “Farz-ı Kifaye” sorumluluklarımızı yerine getirmek için kurduğumuz vakıflar. Camilerin çoğunda İtikaf odaları da yok, Tahkim odaları da. “Dergah”larımız nereye gitti, Zaviyelerimiz..

Hasbi ve Kesbi de öyle. Hasbi karşılıksız seven, veren anlamına geliyor, kesbi kendi kazancını önceleyen demek. Siyasette, Vakıf ve dernekte de öyle değil mi, birileri hiçbir dünyevi karşılık beklemeden her şeyi Allah rızası için yapar, birileri de yaptıkları yapar gibi gözüktükleri iyilikleri de dünya menfaati için yapar. Daha doğrusu dünyevi bir kazanım için algı oluşturmak maksadı ile yapar. Bunun ucu münafıklığa kadar gider tabi.

“Hasbi” karşılıksız, gönüllü, bedelsiz, sebepsiz yere yapılan her şeyi ifade eder. Atıfet-i İlahiye de öyle değil mi? Allah (cc) kullarına bir şeyi karşılıksız verir. Allah (cc) hiçbir şeye ihtiyacı yoktur. Ona kullukla beraber, Onun yarattıklarına iyilik yaparsak bizi mükafatlandırır, kötülük yaparsak bizi cezalandırır.

Allah’ın (cc) lütfuyla, atıfet-i İlahiye ile kullarına vehbî olarak ihsanda bulunur mesela. “Hasbiyallah” derken de “Allah bana yeter” demiyor muyuz? Bu anlamda Allah’a (cc) dayanıp O’nu yeterli görmek de Hasbilik’le ilgilidir. “Bu iyilik hasbi yapıldı” derken “iyilik sahibi Karşılık beklemeden, gönülden yapıldı” demiş oluyoruz..

“Kesb” Çalışarak, çaba göstererek sonradan kazanılan/edinilen şey. İnsanın kendi gayretiyle elde ettiği bilgi, beceri, makam vs. Bunun karşıtı çoğu zaman vehbî’dir. “Kesbî ilim” Okuyarak, çalışarak öğrenilen elde edilen ilim, Vehbi olan ise Atıfet-i İlahiye’den olandır. Kalbe doğrudan ilham edilen bilgidir. Aslında sonuçta Kesbi olan Allah’ın (cc) iradesi içindedir. Hayır da , şer de Onun iradesine bağlıdır.

Halk arasında Hasbi-Kesbi ifadesi bir şeyin ilâhî lütuf mu yoksa kişisel çaba sonucu mu olduğunu belirtmek için kullanılır. Bu anlamda “Ahde vefa” “Sözüne, anlaşmaya, yeminine sadık kalmak” anlamında kullanılır. Ahid, Galu bela zamanındaki ahidleşmeye atıf edilerek kullanılırsa, Tevrat Eski Ahid”, İncil”yeni Ahid” olarak tanımlanır. Bu anlamda Son ahid de Kur’an-ı Kerimdir. Yani Allah’a ve resulüne ilan temel ahid’dir. Bunlara aykırılık Ahde vefasızlık olur. Burada Ahid ve “cenneti kazanmak için ahde vefanın ifadesi olan bir iş ve söz konusunda söze sadakat Biad olarak anlam kazanır.

“Vefalı olmak” Sadık, güvenilir, iyi günde de, zor günde de terk etmeyenlerden olmayı ifade eder. Allah'a ve resulüne vefasını gösteremeyenlerin bir başkasına vefalı olması, gazab vesilesi de olabilir. “Vefasız” olmak sadakatsiz, dönek, sözünde durmayan anlamında kullanılır..

Bu yukarıdan aşağı da böyledir, aşağıdan yukarı da. Bir devlet adamına sadakat ve vefa, o devlet adamının halkına sadakat ve vefası ile birlikte düşünülmesi gerekir.

Hasbi, Vehbi atıfet-i ilahiye’den olan, Biad ve........

© Haber Vakti