Şubat 2026 Ticaret Satış Hacim Endeksi verileri, ekonomide iç talebin yönü ve sektörler arası ayrışmayı ortaya koyan önemli sinyaller içeriyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre ticaret satış hacmi yıllık bazda %4,0 artarken, aylık bazda %0,6 oranında geriledi. Bu görünüm, ekonomide büyümenin tamamen kaybolmadığını ancak momentum kaybı yaşandığını ve sektörler arasında belirgin bir ayrışma oluştuğunu gösteriyor.

Verilerin en dikkat çekici noktası ise perakende ticaret tarafındaki güçlü artış oldu. Perakende satış hacmi yıllık bazda %15,6 gibi oldukça yüksek bir oranla artış gösterirken, aylık bazda ise %0,2’lik sınırlı bir gerileme kaydedildi. Buna karşılık toptan ticaret satış hacmi yıllık bazda %0,1 azalırken, motorlu kara taşıtları ve motosiklet ticareti ile onarımını kapsayan alt kalemde %1,5’lik düşüş yaşandı. Bu tablo, tüketici davranışlarının güçlü kaldığını ancak yatırım ve büyük ölçekli ticaret faaliyetlerinde zayıflamanın sürdüğünü ortaya koyuyor.

PERAKENDEDE GÜÇLÜ TALEP DİKKAT ÇEKİYOR

Perakende satışlardaki %15,6’lık yıllık artış, iç talebin en canlı bileşeninin hane halkı tüketimi olduğunu gösteriyor. Enflasyonist ortam, gelir artışları ve tüketim alışkanlıklarındaki değişim, perakende sektörü üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturmuş durumda. Özellikle temel ihtiyaç ürünleri, gıda, sağlık ve hızlı tüketim mallarındaki harcamaların güçlü kalması bu artışta belirleyici rol oynuyor.

Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Aylık bazda perakende satışların %0,2 gerilemesi, kısa vadede tüketim ivmesinde sınırlı bir yavaşlamaya işaret ediyor. Bu durum, hane halkı harcamalarının uzun vadede güçlü kalmasına rağmen kısa dönemli dalgalanmalara açık olduğunu ortaya koyuyor.

TOPTAN TİCARETTE DURGUNLUK SİNYALİ

Toptan ticaret satış hacmindeki %0,1’lik yıllık gerileme, ekonomide üretim ve dağıtım zincirinin bazı halkalarında yavaşlama olduğuna işaret ediyor. Toptan ticaret, genellikle sanayi üretimi ve ticari stok hareketleriyle doğrudan ilişkili olduğu için bu verideki zayıflama, üretim tarafında temkinli bir görünüm olduğunu düşündürüyor.

Aylık bazda yalnızca %0,2’lik sınırlı artış görülmesi ise toparlanmanın henüz güçlü bir zemine oturmadığını gösteriyor. Bu durum, işletmelerin stok yönetiminde daha temkinli davrandığını ve talep beklentilerinin netleşmediğini ortaya koyuyor.

OTOMOTİV TİCARETİNDE GERİLEME

Motorlu kara taşıtları ve motosiklet ticareti ile onarımını kapsayan kalemde yıllık %1,5’lik düşüş, yüksek faiz ortamı ve finansman maliyetlerinin etkisini açık biçimde yansıtıyor. Otomotiv sektörü, krediye duyarlılığı yüksek bir alan olduğu için faiz oranlarındaki artışlar doğrudan satış hacmini etkileyebiliyor.

Aylık bazda %5,5’lik düşüş ise daha keskin bir sinyal veriyor. Bu gerileme, yalnızca talep zayıflığını değil aynı zamanda ertelenmiş tüketim eğilimini de işaret ediyor olabilir. Tüketicilerin büyük harcamaları ileri tarihlere ertelemesi, bu segmentte dalgalanmayı artıran temel faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

EKONOMİDE ÇİFT KUTUPLU TALEP YAPISI

Şubat 2026 verileri genel olarak değerlendirildiğinde Türkiye ekonomisinde “çift kutuplu bir talep yapısı” dikkat çekiyor. Bir tarafta güçlü tüketici harcamalarıyla desteklenen perakende sektörü yer alırken, diğer tarafta daha çok üretim ve yatırım odaklı olan toptan ticaret ve otomotiv tarafında zayıflama görülüyor.

Bu durum, ekonomik büyümenin daha çok iç tüketime dayalı olduğunu, ancak üretim ve yatırım ayağının aynı hızda ilerlemediğini ortaya koyuyor. Bu dengesizlik uzun vadede sürdürülebilir büyüme açısından önemli riskler barındırıyor.

ENFLASYON VE FAİZ ETKİSİ BELİRLEYİCİ OLDU

Ticaret satış hacmindeki gelişmelerde en önemli belirleyicilerden biri enflasyon ve para politikası olmaya devam ediyor. Yüksek fiyat seviyeleri nominal satış hacimlerini yukarı çekse de reel bazda sektörler arası farklılaşma giderek belirginleşiyor. Özellikle krediye duyarlı sektörlerde faiz maliyetleri belirleyici rol oynarken, zorunlu tüketim kalemlerinde talep daha dayanıklı kalıyor.

Bu nedenle perakende sektöründeki güçlü görünüm her zaman “gerçek refah artışı” anlamına gelmeyebilir. Harcamaların artması, fiyat seviyelerindeki yükselişle de doğrudan ilişkili olabilir.

GELECEĞE DAİR BEKLENTİLER

Önümüzdeki döneme ilişkin beklentiler, para politikasının seyri, enflasyonun yönü ve tüketici güveni gibi değişkenlere bağlı olacak. Eğer finansal koşullarda sıkılık devam ederse otomotiv ve toptan ticaret gibi sektörlerdeki zayıflığın bir süre daha sürmesi olası görünüyor.

Buna karşılık perakende talebinin güçlü kalmaya devam etmesi, kısa vadede ekonomik aktivitenin tamamen yavaşlamasını engelleyebilir. Ancak bu durum, büyümenin daha kırılgan ve tüketim ağırlıklı bir yapıya evrilmesine de neden olabilir.

Sonuç olarak Şubat 2026 Ticaret Satış Hacim Endeksi verileri, Türkiye ekonomisinin canlı ama dengesiz bir büyüme patikasında ilerlediğini gösteriyor. Perakende sektöründeki güçlü artış dikkat çekici olsa da toptan ticaret ve otomotivdeki zayıflık, ekonomik yapının hâlâ kırılgan olduğunu ortaya koyuyor.

© Haber Gündemim