Türkiye’de otomobil konuşurken genellikle sıfır kilometre satışlarına odaklanıyoruz. Oysa otomotiv sektörünün gerçek hacmi ikinci elde. EBS Danışmanlık’ın verilerine göre bugün Türkiye’de yılda 1 milyon adedin biraz üzerinde sıfır otomobil satılırken, ikinci elde her yıl 7.5 milyon otomobil el değiştiriyor. Başka bir ifadeyle Türkiye’de her 1 sıfır otomobile karşı yaklaşık 7 ikinci el otomobil satılıyor. Finansal büyüklük daha da çarpıcı. Ortalama fiyatlar dikkate alındığında ikinci el otomobil ticaretinin yıllık büyüklüğü yaklaşık 7 trilyon TL, yani 160 milyar dolar civarında. Bu rakam birçok sektörün toplamından daha büyük bir ekonomi demek. Ama Türkiye’de ikinci el pazarının asıl dikkat çekici tarafı büyüklüğü değil, yapısı.

TİCARETİN YARISI BİREYSEL

Bugün ikinci el otomobil ticaretinin yaklaşık:

P’si bireyler arasında

@’ı galeriler üzerinden

’u ise kurumsal şirketler üzerinden gerçekleşiyor.

Yani pazarın yarısı hâlâ bireysel alım satımdan oluşuyor. Gelişmiş otomotiv pazarlarında ise tablo farklı. İkinci el ticaretinin büyük bölümü kurumsal oyuncular üzerinden gerçekleşiyor. Bayiler, ikinci el zincirleri, filo şirketleri ve dijital platformlar pazarın ana aktörleri. Türkiye ise bu dönüşümün henüz başında.

Otomotiv sektöründe sık sık şu tartışma yapılır: “Galericilik bitecek mi?” Aslında sektörün büyük bölümü galericiliğin bitmesini değil, kurumsallaşmasını savunuyor. Yani bir sandalyeyle bir masa koyup araç alım satımı yapılan, kayıt dışı veya yarı kayıtlı çalışan ‘merdiven altı galeri’ döneminin sona ermesi gerektiği söyleniyor. Daha büyük sermayeli, daha şeffaf çalışan, kurumsal yapıya sahip galerilerin çoğalması ise sektör tarafından destekleniyor. Çünkü kurumsallaşma hem güveni hem de işlem hacmini artırıyor. Bunun farkında olan hükümet de zaten bu konuda emin adımlar atıyor.

KAZANAN TÜKETİCİ DE OLACAK

İkinci el piyasasında son dönemdeki temel sorun araç satılmaması değil; kârlılık. Çünkü baktığımızda 2.el otomobil satışları artmaya devam ediyor ama birçok galeri fiyatlardan ve daralan marjlardan şikâyet ediyor. Ama büyük hacimli alım satım yapan kurumsal oyuncular için tablo biraz farklı. Onların en büyük sorunu kârlılık değil, yeterince araç bulamamak. Çünkü pazarın yarısı........

© Gazete Pencere