menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

BİR ASRIN BÜYÜK DÖNÜŞÜMÜ (1)

14 0
22.05.2026

Bu yazı dizisi soyut bir akademik çalışma değil; bizzat yaşanmış, hissedilmiş ve bir ailede gözlemlenmiş yüz yıllık bir dönüşümün kaydıdır. Hikâyemiz 1927’de ve 1930’da Gümüşhane’nin Çalık köyünde doğan, okuma yazma bilmeyen bir anne ve babayla başlıyor. 1948 yılına kadar aynı köy evinde dört erkek kardeş, eşleri, anne ve baba birlikte yaşadıktan sonra, 1950’de Samsun’a göç ettiler. Dokuz kardeşin tamamı Samsun’da dünyaya geldi. İlk kuşağın işçi babasından tam 36 torun oldu. Eğitim düzeyi yükseldikçe evlilikler gecikti, çocuk sayısı azaldı.

Bir asırda üç kuşak ve üç farklı dünya değişti. İşte bu yazı dizisi, o dünyalar arasındaki köprüyü anlamak, tarihsel verilerle kişisel tanıklığı bir araya getirerek okuyucuya bir ayna tutmak için yazıldı: Neredeyiz? Nereden geldik? Nereye gidiyoruz? Demografik Geçiş Kuramı'nın da belirttiği gibi; bir nesli anlamak için o neslin doğduğu dünyanın koşullarını, büyüdüğü ortamın kısıtlarını ve hayata adım attığı dönemin fırsatlarını birlikte okumak gerekir.

Cumhuriyet kurulduğunda Türkiye'nin nüfusu yalnızca 13,6 milyon civarındaydı. Balkan, Birinci Dünya ve Kurtuluş Savaşları nüfusu kıyıma uğratmış, Anadolu'daki Müslüman nüfusun yaklaşık yüzde 18'i hayatını kaybetmişti. Bu nedenle devletin ilk görevi nüfusu artırmaktı. 1923–1946 döneminde doğumu özendiren........

© Gazete Gerçek