Kevin Keegan’ın ardından yazılanlara bakınca sanki aynı kişiye aitmiş gibi görünmeyen birkaç hayat yan yana duruyor. Scunthorpe’dan çıkıp Liverpool’un Avrupa’daki ilk büyük zaferlerinin yüzüne dönüşen genç bir futbolcu, Hamburg’da iki kez Ballon d’Or kazanan bir İngiliz yıldız, Newcastle’ı yeniden ayağa kaldıran bir kurtarıcı, İngiltere’nin yükünü omuzlayan bir kaptan, kameralar önünde öfkesine yenilen bir antrenör… 

Keegan’ın hikâyesi bu parçalardan birine sığmıyor. Onu asıl özel kılan, futbolun bütün katmanlarında aynı insan olarak kalabilmesiydi. Başarı büyüdükçe sesini, köklerini ve kırılganlığını gizlemedi.

Liverpool’un değişen yüzü

Keegan, Liverpool’a geldiğinde kulüp büyük bir dönüşümün içindeydi. Bill Shankly’nin kurduğu takım artık İngiltere sınırlarına sığmak istemiyor, Avrupa’da kalıcı bir güç olmanın yollarını arıyordu. Scunthorpe’dan gelen kısa boylu, pek tanınmayan genç oyuncu bu yürüyüşün merkezine yerleşti. Onun büyüklüğü, ilk bakışta parlayan bir zarafetten çok bitmek bilmeyen hareketinde ortaya çıkıyordu. Rakibin peşini bırakmıyor, her topu kişisel bir mesele gibi görüyordu. Yeteneği emeğin içinden çıkıyor, çalışkanlığı giderek estetik bir biçim kazanıyordu.

John Benjamin Toshack’la kurduğu ortaklık da Keegan’ın Liverpool’daki yerini anlamak için önemlidir. Dışarıdan bakıldığında biri uzun, diğeri kısa iki forvetin klasik iş bölümü görülüyordu. Oysa aralarındaki bağ bundan daha incelikliydi. Toshack hava toplarının ötesinde oyuna katılıyor, topu saklıyor, açı yaratıyor, Keegan’ın hareket alanını genişletiyordu. Keegan da kısa boyuna rağmen havada etkili oluyor, Toshack’ın çevresinde dolaşan ikinci adam rolünü aşarak hücumun yönünü belirliyordu. Liverpool’un pas ve hareket üzerine kurulu oyunu, bu ikili sayesinde İngiliz futbolunun kaba kuvvete yaslanan alışkanlıklarından uzaklaştı.

Keegan’ın yükselişi, Liverpool’un Avrupa’ya açılan penceresiyle aynı zamana rastladı. UEFA Kupaları, lig şampiyonlukları ve 1977’de gelen ilk Avrupa Kupası, kulübün geleceğini değiştirdi. Roma’daki finalde gol atmadı ama Berti Vogts’u maç boyunca sürükledi, savunmanın dengesini bozdu ve kupanın yolunu açtı. Keegan’ın kariyerini anlatan en doğru görüntülerden biri budur: Golü başkasının attığı bir gecede oyunun ağırlığını kendi üzerine çekmek. Liverpool’un ilk büyük Avrupa takımında yıldızlık, manşette görünmekten önce takımın kaderini değiştirebilmekti.

Keegan’ın futbolculuğu kadar temsil ettiği yeni insan tipi de önemlidir. 1970’lerde İngiliz futbolcusu ağırlıklı olarak kulübüyle, stadıyla ve hafta sonu maçlarıyla tanımlanıyordu. Keegan bu sınırı genişletti. Dergilerde yazdı, televizyon yarışmalarına katıldı, reklamlarda oynadı, şarkı çıkardı. Saç modeli bile ülkenin gündelik kültürüne karıştı. Buna rağmen bir reklam figürüne dönüşüp sahadan kopmadı. Şöhretini futbolun yerine koymak yerine, futbolun etrafında büyüyen yeni dünyanın parçası hâline getirdi.

Bugünden bakıldığında bunlar olağan görünebilir. Futbolcuların markalara, sosyal medya hesaplarına ve kişisel iletişim ekiplerine sahip olduğu bir çağda Keegan’ın yaptığı işler sıradanlaştı. Fakat onun döneminde bu görünürlük yeniydi. George Best yıldızlığın asi ve yıkıcı yüzünü temsil etmişti. Keegan ise daha güvenilir, aile hayatını saklamayan, işçi sınıfı kökleriyle bağını koruyan başka bir model sundu. Parlak ışıkların altında kalırken kendisini bütünüyle o ışığa teslim etmedi.

Bu yüzden çocukların gözünde erişilmez bir ikon gibi görünmüyordu. Shoot! dergisindeki yazılarında evinden, eşi Jean’den, köpeğinden ve gündelik hayatından söz etmesi boşuna değildi. Onu izleyenler, büyük bir futbolcunun kendi dünyalarından tamamen kopmadığını hissediyordu. Keegan’ın yıldızlığı hayranlık kadar yakınlık da üretiyordu. İnsanlar ona bakarken başka bir gezegene ait kusursuz bir varlık görmüyor, kendi içlerinden çıkmış birinin ne kadar yükseğe ulaşabileceğini düşünüyordu.

Onu İngiliz futbolunun ilk modern süperstarlarından biri yapan asıl özellik de buydu. Keegan, yıldız olmanın mesafeyi artırmak anlamına gelmediğini gösterdi. Televizyon ekranlarında, dergi sayfalarında veya reklam filmlerinde görünürken hâlâ tribündeki çocuğun tanıyabileceği bir yüz taşıyordu. Şöhreti büyümüş, fakat insan ölçeği........

© Evrensel