Trump’ın Gazze’de ateşkes planının ikinci aşamasının 1 ay önce başladığı duyuruldu. Resmi açıklamalara, özellikle de Trump’a bakılırsa ufak tefek sorunlar olsa da süreç tıkırında. 

Sahada yani Gazze’deki insani durum bu “olumlu gidişattan” henüz etkilenmiş gibi görünüyor. Üstelik bölgeden uzmanlar bu ateşkes sürecinin çökebileceğine, çatışmaların yeniden başlayabileceğine dikkat çekiyor. 

Bu endişelerin temelinde ise İsrail ile HAMAS arasındaki karşılıklı güven sorununa dayanan “Önce sen ateşkes şartını yerine getir” çekişmesi yatıyor. 

Ateşkes anlaşmasının birinci aşamasında İsrail Sarı Hat denilen bölgeye çekilmişti ancak hâlâ Gazze’nin yaklaşık yüzde 60’ını kontrol altında tutan İsrail’in anlaşmanın ikinci aşamasında buradan daha geriye, kırmızı hatta tahliye edilmesi gerekiyor. 

Buna karşılık HAMAS’ın da silahsızlandırılması sürecinin tamamlanması öngörülüyor.

Ancak İsrail “Önce HAMAS tamamen silahsızlandırılsın, liderleri Gazze’den ayrılsın sonra bulunduğum yeri boşaltırım” diyor. HAMAS ise, “Silah bırakırsak İsrail’in bütün Gazze’yi işgal etmeyeceğini garantisi yok. Önce İsrail çekilsin, sonra bizim silahsızlandırılma sürecimiz konuşulsun” görüşünde. 

Aslında iki tarafın da karşılıklı güvensizlik gerekçelerinin arkasına saklanmış ajandaları olduğu söylenebilir.

İsrail ordusunun yerleştiği Sarı Hat bölgesi hem Gazze’nin yüzde 58’sine tekabül ediyor hem de su kaynaklarının ve tarım arazilerinin olduğu yer. İsrail’in buradan çıkmaya pek niyetinin olmadığına dair geçtiğimiz aylarda da İsrail tarafından açıklamalar, imalar, yorumlar geldi. Bölgeden uzmanlar İsrail’in Sarı Hat içinde hızla konut ve alt yapı inşaatlarına başlayarak bu bölgeyi Gazze sınırındaki yerleşim birimleri ile birleştirme niyetinde olduğunu savunuyor.

HAMAS ise hâlâ az ya da çok Gazze’nin geleceğinde yer alabilmek için görüşmelerini, müzakereleri sürdürme çabasında. İsrail’in tamamen reddettiği bu talep aslında ateşkese uymamak için İsrail tarafından gerekçe olarak kullanılabilecek kadar karmaşık. İsrail’e göre aktif komutan da olsa sıradan getir-götür, temizlik işleri de yapsa HAMAS........

© Evrensel