Filmin en güçlü psikolojik anlarından biri, çocuğun suçlu olduğuna en çok inanan jüri üyesinin yaşadığı kırılmadır. Bu karakter aslında davayı değil, kendi oğluyla yaşadığı travmayı yargılamaktadır.

“12 Angry Men” sinema tarihinin en yalın ama en sarsıcı filmlerinden biri. Yönetmen Sidney Lumet’in ilk uzun metrajı olan bu yapım, yalnızca bir mahkeme dramı değil, aynı zamanda modern toplumun akıl yürütme biçimi, önyargıları ve adalet anlayışını teşhir eden bir düşünce deneyi adeta.

Film, dışarıdan bakıldığında neredeyse minimal bir tiyatro uyarlaması gibi. Tek bir oda, on iki adam ve bir masa. Fakat bu dar mekânın içinde aslında çok daha geniş bir şey tartışılıyor…Hakikat.

Filmin en büyük başarısı seyirciyi pasif bir gözlemci olarak bırakmaması. Tam tersine, izleyici de jüri odasına kapatılır. Film boyunca aslında biz de bir jüri üyesi gibi davranırız. Mahkeme sürecini görmeyiz, delillerin ayrıntılarını bilmeyiz. Elimizde yalnızca başkalarının anlattığı parçalar vardır. İşte film burada zekice bir oyun kurar:. Seyirciyi de o odaya sokar ve soruyu yüzümüze bırakır. Çocuk suçlu mu, değil mi? Film bittiğinde herkes evine döner, jüri kararını verir, fakat seyirci hâlâ kesin bir cevap bilmez. Bu belirsizlik, filmin en büyük gücüdür. Çünkü film adaletin kesinlikten değil, şüpheden doğduğunu anlatır.

Jüri odasında başlangıçta neredeyse herkes çocuğun suçlu olduğuna inanır. Çünkü hikâye basittir. Fakir bir mahallede büyümüş bir çocuk babasını öldürmekle suçlanmaktadır. Tanık vardır, bıçak vardır, deliller vardır. Her şey mantıklı görünür. Ama bu mantık aslında yüzeyseldir. Çoğu jüri üyesi davayı gerçekten analiz etmiş değildir; yalnızca hızlı bir karara varmak istemektedir. Kimisi maça yetişecektir, kimisi eve dönmek ister, kimisi zaten “o mahallelerden çıkan çocukların sonu bellidir” diyerek önyargıyla konuşur.

İşte film tam bu noktada Henry Fonda’nın canlandırdığı Sekizinci Jüri Üyesi ile kırılır. Bu karakter çocuğun masum olduğuna inandığı için değil, sadece şu yüzden “suçsuz” oyu verir: Şüphe vardır. Bu........

© Elips Haber