Türkiye’de İran savaşı bağlantılı en büyük endişe ise güvenlik alanında; Savaşın uzaması ya da rejimin dağılıp, ülkenin bir iç savaşa evrilmesi halinde Türkiye, Suriye krizinde olduğundan daha büyük bir mülteci akını ile karşı karşıya kalabilir.

İran’ın Ortadoğu’daki Amerikan çıkarlarına misilleme saldırıları ile birlikte, son dönemde ciddi gerginlik yaşayan BAE ve Suudi Arabistan aynı cephede, ABD-İsrail’in yanında birleşti. Bu cepheye tüm Körfez Arapları ile Ürdün de resmen katıldı. Bu durum, İsrail merkezli yeni bir Ortadoğu düzeninin önünü açabilir.

İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik başlattığı saldırılar, İran’ı 36 yıldır yöneten Dini Lider Ali Hamaney’in ölümü ile sonuçlandı. Bu gelişme, hem İran’ın iç dinamikleri, hem de Ortadoğu’nun yeniden şekillenmesi konusunda kritik öneme sahip. Çatışma ortamı devam ederken, İran’da Molla rejiminin tamamen ortadan kalkmasından, Devrim Muhafızları’nı merkeze alan daha sert bir askeri diktatörlüğün ülke yönetimine geçeceğine ilişkin pek çok senaryo konuşuluyor.

ABD/İsrail saldırıları göstere göstere geldiğinden, Hamaney’in kendi ölümü sonrası için bir plan yapmadığını düşünmek mümkün değil. İsrail’in Hizbullah Lideri Nasrallah’ın ardından yerine geçenleri de sırayla suikastlerle öldürmesi de, Hamas liderliğinin başına gelenler de İran için “tecrübe” niteliğinde. Nitekim uluslararası basında yer alan haberlerde, dini liderin hem kendisi için hem de atadığı tüm kritik üst düzey İranlı yetkililer için dört katmanlı geçiş senaryoları hazırladığı ifade ediliyor.

Bu çerçevede İran’ın yeni “güçlü adamının” Ali Laricani olması bekleniyor. Laricani, bizzat Hamaney tarafından Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkanı olarak atandıktan sonra fiilen Molla rejiminin kritik kararlardaki en etkili isimlerinden biri olmuştu. İran’ın savunma stratejisini belirleyen, nükleer dosyada müzakerelere yön veren Laricani,  İran’da “rejimin stratejisti” olarak görülüyor.

Ancak Laricani’nin “molla” kökenden gelmemesi, onun İran rejiminin dini lideri olmasının önünde engel. Yine de Hamaney sonrasındaki dini liderin en yakınındaki kişi, “rejimin bekçisi” olması en büyük olasılık.

“Pragmatik bir siyasetçi” olarak tanınan Laricani’nin, -Venezuela’da Maduro’nun derdest edilip, yerine yardımcısı Delcy’nin geçirilip, sistemin devam ettirilmesi örneğinden giderek-mevcut rejimi korumak için Washington ile uzlaşma araması da olasılıklar dahilinde.

 Hamaney sonrası küresel siyaset

Hamaney’in ölümü ile sonuçlanan ABD-İsrail saldırıları daha şimdiden Ortadoğu’da pek çok sıradışı gelişmeyi de tetikledi.

- Körfez Araplarında bütünleşme- İran’ın Ortadoğu’daki Amerikan çıkarlarına misilleme saldırıları ile birlikte, son dönemde ciddi gerginlik yaşayan Birleşik Arap........

© Ekonomim