Uzun zamandır kulislerde konuşulan, yatırımcıların merakla ve biraz da endişeyle beklediği kripto varlık yasa teklifi nihayet Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunuldu. Dünyada ve ülkemizde işlem hacmi her geçen gün çığ gibi büyüyen kripto piyasası, artık "kayıtdışı" veya "belirsiz" bir alan olmaktan çıkıyor. Peki, yeni kanun teklifi yatırımcıların hayatında neleri değiştirecek? Vergi oranları ne kadar? Gelin, masadaki tüm detayları tek tek inceleyelim.

Artık Resmen Bir Tanımımız Var ve KDV Yok!

Öncelikle devlet, kripto varlıkları resmen tanıyor. Sermaye Piyasası Kanunu'na atıfla, kripto varlıklar dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan gayri maddi varlıklar olarak mevzuatımızda yerini alıyor. Kripto varlıkların alım satım işlemleri Katma Değer Vergisi'nden (KDV) tamamen istisna tutuluyor. Yani işlemlerde ekstra bir KDV yükü ile karşılaşmayacağız.

Onbinde Üçlük Yeni Bir İşlem Vergisi Geliyor

 Kanun teklifinin en dikkat çeken maddelerinden biri "Kripto Varlık İşlem Vergisi". Tıpkı borsadaki veya döviz alım satımlarındaki gibi, kripto işlemlerine de bir işlem vergisi getiriliyor. Satış tutarı veya transfer anındaki rayiç bedel üzerinden onbinde üç (%0,03) oranında bir vergi kesilecek. Bu verginin mükellefi doğrudan kripto varlık hizmet sağlayıcıları, yani borsalar (platformlar) olacak. Platformlar, bir aya ait vergiyi izleyen ayın onbeşinci gününe kadar devlete ödeyecek. Unutmadan ekleyelim: Cumhurbaşkanı bu oranı sıfıra kadar indirmeye veya tam beş katına kadar çıkarmaya yetkili.

Gelir Vergisi ve  Stopaj Dönemi

 Gelelim asıl kazancın vergilendirilmesine. Kripto varlıklar, Gelir Vergisi Kanunu kapsamına alınıyor ve bu varlıklardan elde edilen kazançlar "değer artışı kazancı" olarak nitelendiriliyor. Sermaye Piyasası Kurulunca yetkilendirilmiş Türk platformlarında işlem yapıyorsanız, elde ettiğiniz kazançlar üzerinden üçer aylık dönemler halinde  oranında stopaj (tevkifat) kesilecek.

Peki bu kesinti nasıl hesaplanacak? Diyelim ki farklı tarihlerde parça parça Bitcoin aldınız ve sonra bir kısmını sattınız. Hangi maliyet baz alınacak? Kanun burada "ilk giren ilk çıkar" (FIFO) yönteminin kullanılmasını öngörüyor. Ayrıca, alım satım yaparken borsaya ödediğiniz komisyonlar ve az önce bahsettiğimiz işlem vergisi, vergi matrahından düşülebilecek.

Zarar Mahsubunda "Aynı Yıl" Şartı

Kripto piyasası malum, bir gün kazandırırken ertesi gün kaybettirebiliyor. Eğer aynı türden kripto varlıkların alım satımından zarar ederseniz, bu zararı kazancınızdan düşebileceksiniz. Ancak kanun burada net bir sınır çiziyor: Bu zarar mahsubu yalnızca aynı takvim yılı içinde aşılmamak kaydıyla yapılabiliyor. Yani 2024'te ettiğiniz bir zararı, 2025'in kazancından düşmeniz mümkün değil. Üstelik bu zararı, sadece........

© Ekonomim