menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Aklını emanet etmeyen aydın: İlber Ortaylı

22 0
16.03.2026

Umuyorum ki, İlber Ortaylı’nın birikimine katkı yaptığı, toplum hafızamızı ileriye taşıyacak insanlarımız çoğalacaktır. O zaman, İlber Hoca’nın ruhu ektiği tohumların ürüne dönüştüğünü gördükçe şad olacaktır.

 Yerinde rahat uyu sevgili İlber Hocam. İnsanlarımız seni kesintisiz anacak, arayacak, özleyecek, uyarılarına kulak verecek, yönünü belirlemede rehber edinecek. Bir fani için bundan daha güzel, daha yararlı, daha kalıcı ne olabilir ki?

Türkiye Milli Talebe Federasyonu (TMTF) ve Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) yönetim kurulu üyelikleri nedeniyle Ankara ve İstanbul’da eli kalem tutan ve topluma anlatacak sözleri olanlarla aynı mahallerde bulundum. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden tanıdıklarımın anlattıkları İlber Ortaylı, zihnimde iz bırakmıştı. Daha sonra Tamer Müftüoğlu ile Anadolu’da küçük ve orta ölçek işyerlerini izleme serüvenimizin yol sohbetlerinin bir yerinde mutlaka bir İlber Ortaylı hikayesi geçer, her nerede olursak olalım, zihinlerimiz zenginleşti.

İlber Ortaylı’nın kitaplarını ve makalelerini okurken, daha sonraki dönemde görsel medya söyleşilerini izlerken elimdeki defterlere not etme disiplinini hiç bozmadım. Değişik nedenlerle aynı mekanlarda birlikte olduğumuz zamanlar da oldu.

İlber Ortaylı hakkında çok şey anlatılacak, çok yazılacak; sağlığında toplumsal hafızanın oluşmasına yaptığı katkılar çoğalacaktır.

Ortaylı’nın sadık bir dinleyicisi ve özenli bir okuyucu olarak, zihnimde iz bırakan özelliklerinden birkaçını paylaşacağım.

Benim öznel değerlendirmelerime göre Ortaylı, “ilkeler kalelerimizdir” özdeyişinin anlattığı insandı. Yaşamını, zihninin derinliklerine perçinlenmiş ilke ve kurallar yönlendiriyordu. İlkeli duruşu nedeniyle çelişkileri azdı; özü, sözü ve davranışındaki bütünlük  “güvenilir insan” olmasının ardındaki gücüydü.

 Keskin kılıç kullanmazdı

Bir başka özelliği, “kaleler sadece savunmak için yapılmaz, kaçmak için de yapılır” diyen halkların akıl birikiminin anlattığı yolu izlemesiydi. Bilim insanı, aydın ve eylemciydi. Anlattıklarında iddiası vardı; ama üstten........

© Ekonomim