menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Savaşlar biter, yeni dünya kurulur!

44 0
10.03.2026

Savaşlar aslında bir anlamda geleceği de­ğiştiren kaçınılmaz süreçler ve dönem­ler. Her ne kadar içinde yaşarken böyle algı­lanmasa da dünya düzeni; sosyolojik, tekno­lojik, ekonomik, ekolojik ve politik açılardan tıkanma noktasına geldiğinde savaşlar yeni dünyaya geçişi hızlandıran unsurlar olabili­yor. Tarih bunun örnekleriyle dolu.

Mesela 1803–1815 Napolyon Savaşları Av­rupa’nın güç dengelerini yeniden kurarken sanayi devrimini hızlandırdı. 1914–1918 I. Dünya Savaşı havacılık ve seri üretimi sıç­rattı. 1939–1945 II. Dünya Savaşı ise bilgisa­yar, nükleer enerji, jet motoru ve uzay çağını başlattı. İnternetin temelleri de 1947–1991 Soğuk Savaş dönemindeki askeri araştırma projeleri sırasında atıldı. Kısacası insanlık, büyük çatışmaların ardından her defasında yeni bir teknoloji dalgasıyla ve yeni bir eko­nomik düzene geçti. Çünkü eski düzen artık sorunları çözmüyor, gelişmeyi taşıyamıyor­du. Bugün yine benzer bir eşikteyiz. Ancak bu kez savaşın en kritik cephesi kara, hava ya da deniz değil; teknoloji. Dünyanın güç den­gesi giderek üç stratejik alan etrafında şekil­leniyor: yapay zekâ, veri ve yarı iletkenler ya­ni mikroçipler. Bu üç alan, 21. yüzyılın petro­lü ve çeliği gibi çalışıyor. Kim üretir, kontrol eder ve ölçeklerse küresel rekabette avantajı o elde ediyor.

ABD ve Çin nihayet, belki de ilk kez bu kadar net biçimde karşı karşıya…

ABD ile........

© Dünya