İstihdam-ekonomik büyüme ilişkisinde ilginç örüntüler
TÜİK geçen hafta Ocak “Ücretli Çalışan İstatistiklerini” yayınladı. Böylece 2025’te yüzde 3,6 olarak tahmin edilen GSYH artışının son bir yılda istihdam üzerindeki etkisine dair fikir sahibi olabiliriz. İstihdamda yıllık değişimleri ele almadan önce “ücretli çalışan” istatistiklerinin özellikleri ve önemleri hakkında kısa bir hatırlatma yapalım. Bu istatistikler Sosyal Güvelik Kurumu, Gelir İdaresi Başkanlığı ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerinden yani idari kayıtlardan derleniyor. Yani Hane halkı işgücü anketlerinde olduğu gibi örneklem üzerinden tahmine dayanmıyorlar. Bu bakımdan daha güvenilirler.
Ama bu istatistiklerin bazı kısıtları olduğunu göz ardı etmeyelim. Veriler sanayi, inşaat ve hizmetlerde ücreti ve kayıtlı çalışanları kapsıyor. Tarım çalışanları kapsam dışı. Konumuz açısından bu sorun değil. Malum tarım sektörü 2025’te yüzde 8,8 oranında küçüldü. Tarım istihdamı zaten azalıyor ama üretimde ciddi bir daralma yaşandı diye çalışan sayısında benzer ölçüde azalma olmaz. Ancak tarım kapsanmadığı için ekonomik büyüme oranını tarım dışı olarak düşünmek gerekir. Tarımın GSYH içindeki payı 2025’te yüzde 5 görünüyor. Dolayısıyla tarım dışı büyüme oranını yaklaşık yüzde 4 olarak düşünebiliriz.
Bir de ücretli olup kayıt dışı çalışanlar ile kendi hesabına çalışanlar kapsam dışı. Bu iki kesimin tarım dışında ağırlığı, oldukça düşük olduğundan ve sayıları azalmakta olduğundan kapsam dışı kalmalarının büyüme istihdam ilişkisi açısından........
