En düşük emekli aylığını alanların sayısı neden 4,7 milyondan 5,5 milyona çıktı?
Temmuz ayında emekli aylıklarına ,56 oranında enflasyon farkı yansıtıldı. Bunun yanında en düşük emekli aylığı da 20.000 TL’den 23.552 TL’ye yükseltildi.
Bu düzenleme sonrasında dikkat çeken en önemli gelişmelerden biri, en düşük emekli aylığını alan kişi sayısının yaklaşık 4,7 milyondan 5,5 milyona yükselmesi oldu.
İlk bakışta akla şu soru geliyor:
Madem tüm emeklilerin kök aylıkları da ,56 oranında artırıldı, o halde neden daha fazla kişi en düşük emekli aylığı almaya başladı?
Aslında bunun cevabı, Türkiye’de emekli aylığı hesaplama sisteminin işleyişinde gizli.
Önce kök aylık artırılıyor
Emeklilere yapılan ,56’lık artış, vatandaşın hesabına yatan maaşa değil, kök aylığa uygulanıyor.
Daha sonra ortaya çıkan zamlı kök aylık, yürürlükte bulunan en düşük emekli aylığı ile karşılaştırılıyor.
* Zamlı kök aylık 23.552 TL’nin altında kalıyorsa, emeklinin maaşı Hazine desteğiyle 23.552 TL’ye tamamlanıyor.
* Zamlı kök aylık 23.552 TL’nin üzerindeyse, emekli kendi hesaplanan aylığını almaya devam ediyor.
Dolayısıyla milyonlarca emekli için belirleyici olan yalnızca zam oranı değil, zam sonrasında kök aylığın yeni taban aylığın üzerine çıkıp çıkamadığıdır.
Aşağıdaki örnekler sistemin nasıl çalıştığını açıkça ortaya koyuyor.
,56 zam sonrası kök aylık: 17.634 TL
Ödenecek aylık: 23.552 TL
,56 zam sonrası kök aylık: 18.810 TL
Ödenecek aylık: 23.552 TL
,56 zam sonrası kök aylık: 19.985 TL
Ödenecek aylık: 23.552 TL
,56 zam sonrası kök aylık: 21.161 TL
Ödenecek aylık: 23.552 TL
,56 zam sonrası kök aylık: 22.336 TL
Ödenecek aylık: 23.552 TL
,56 zam sonrası kök aylık: 23.512 TL
Ödenecek aylık: 23.552 TL
Tablodan da görüldüğü gibi bütün emeklilerin kök aylıkları artıyor. Ancak kök aylıklar 23.552 TL’nin altında kaldığı sürece, emeklinin eline geçen maaş yine 23.552 TL oluyor.
Peki neden daha önce bu kişiler taban aylık almıyordu?
İşte asıl dikkat edilmesi gereken nokta burasıdır.
Önceki dönemde en düşük emekli aylığı 20.000 TL idi.
* 18.000 TL kök aylığı bulunan bir emeklinin maaşı zam sonrasında yaklaşık 21.161 TL oluyordu. Bu tutar 20.000 TL’nin üzerine çıktığı için artık taban aylık desteğine ihtiyaç duymuyordu.
* 19.000 TL kök aylığı bulunan emekli........
