"Avrupa ve Amerika’da histeri yayılıyor. Umudum odur ki Ruslar da çocuklarını seviyorlardır.” Sting

Cuma günü kapa­nış itibarıyla Rus­ya'nın Novorossiysk Li­manı'nda ,5 prote­inli ekmeklik buğdayın tonu 235 ABD Doları (FOB) seviyesinden satışa çıktı. Aynı gün Fransa'nın Rouen Limanı'nda  proteinli buğday 262 ABD Doları seviyesin­de işlem görüyordu. Daha düşük protein oranı. Aynı teslim şekli. Yaklaşık 30 ABD Doları daha yük­sek fiyat. Normal şartlarda itha­latçıların rotasını Karadeniz'e çe­virmesi beklenirdi. Oysa tam tersi yaşanıyor. Rouen'den yapılan sev­kiyatlar bir haftada, fiyat farkına rağmen yaklaşık iki katına çıktı. Tahıl ithalatçılarının "Parizyen" gitmesinde şık giyinme modası­nın ötesinde bir sebep bulunmalı.

Cevabın ipuçlarından biri geç­tiğimiz hafta tamamlanan Tu­nus'un 100 bin tonluk buğday ihalesinde gizliydi. Teslimat­lı (CFR) teklifler ton başına 270 ila 293 ABD Doları arasında şe­killendi. En düşük teklifi veren Grainstar firmasının buğdayı bü­yük olasılıkla Rus limanlarından yüklenecek. Ancak ateşle oynu­yor. Tunus hükümeti sözleşme şartlarına peşinen "force majeu­re" kabul edilmeyeceğini yazdı. Başka bir ifadeyle satıcı yalnızca buğday satmıyor; o buğdayın ger­çekten limana ulaşacağının da ta­ahhüdünü veriyor.

Hürmüz’ün uvertürü: Uç senaryo gerçekleşmedi

Benzer tablo Karadeniz'in batı­sında görülüyor. Romanya ve Bul­garistan'ın Köstence, Varna ve Burgaz (CVB) limanlarından yük­lenen buğday Rusya ve Ukrayna çıkışlı Karadeniz ürününe kıyas­la daha yüksek fiyatlardan alıcı buluyor. Rusya’nın Novorossiysk veya Ukrayna’nın Odessa hattı li­manlarından (POC) yüklenen bir geminin dron saldırısına maruz kalıp kalmayacağı, limandan za­manında ayrılıp ayrılamayacağı ya da rotasını değiştirmek zorun­da kalıp kalmayacağı belirsiz.

Aslında pahalıymış gibi görü­nen şey buğday değil; malın füze yemeden yerine ulaşacağına du­yulan güven. Sigorta primleri yük­seliyor. Riskli rotalarda navlun ar­tıyor. Kaptan ve mürettebat daha yüksek ücret talep ediyor. Sonuç­ta düşük görünen FOB fiyatı, ço­ğu zaman en düşük toplam maliyet anlamına gelmiyor. Fiyat makası­nı buğday arzının kalitesi değil, en yüksek teslimat olasılığı belirliyor.

Hürmüz geriliminin başlangı­cında petrol için varil başına 200 ABD Doları senaryoları dillendi­renler vardı. Yeni konjonktürde en olumsuz senaryolar dahi 120 ila 150 ABD Doları bandında şekille­niyor. Uvertürde korkulan uç se­naryo gerçekleşmedi; risk........

© Dünya