Sıvı yağ fiyatlarının salgın sonrası dönemde neredeyse ikiye katlayarak diğer gruplara nazaran belirgin şekilde arttığı görülüyor. Sıvı yağlardan sonra yüzde 50 artışla et grubu geliyor. Bu dinamik Türkiye'ye ayçiçeği ve hayvan yemi kanalları üzerinden yansıyor. Yeni denklemde ise biyo-yakıt üç işlevi aynı anda görüyor.

Geçtiğimiz hafta, yazı serisi­nin ilk bölümünde biyo-ya­kıt politikalarının tarım ve enerji piyasalarını tek bir sistem­de nasıl birleştirdiğini ve fiyatla­rın artık bu zincir üzerinden han­gi kanallarla şekillendiğini ortaya koyduk.

Şimdi ise bu yeni düzenin saha­daki yansımalarına ve Türkiye’ye geçişkenliğine bakıyoruz.

Zincir: Enerjiden gıdaya

Bu dönüşüm tekil değil, zincir­leme:

● Petrol fiyatı yükseldiğinde bi­yo-yakıt cazip hale gelir.

● Bitkisel yağ talebi arttığında gıda fiyatları yukarı taşınır.

FAO verileri bu mekanizmanın artık sistematik hale geldiğini gös­teriyor. Bitkisel yağ endeksi yükse­lirken, şeker fiyatları etanol kanalı üzerinden destek buluyor.

Bu yeni yapı, daha önce ifade et­tiğimiz gibi, bitkisel yağları klasik bir tarım emtiası olmaktan çıkarıp enerji ekosisteminin merkezine yerleştiriyor. Evvelki hafta açıkla­nan Mart verisindeki artışın temel sebebi bitkisel yağ fiyatları. Dolay­sıyla küresel fiyatlarda henüz kor­kulan gıda riski gerçekleşmedi. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan geri­limin enerji piyasaları üzerinden gıda zincirine etkisini gözlemliyo­ruz. Risk ise eksik gübre kullanı­mı nedeniyle verim kaybı yaşanır­sa 2026 – 2027 sezon hasadında­ki mahsullerde bulunuyor. Aradaki ayrımı iyi okuyabilmek gerekiyor.

FAO endeksleri incelendiğinde sıvı yağ fiyatlarının salgın sonrası dönemde neredeyse ikiye katlaya­rak diğer gruplara nazaran belir­gin şekilde arttığı görülüyor. Sıvı yağlardan sonra yüzde 50 artışla et grubu geliyor. Bu dinamik Türkiye içerisine ayçiçeği ve hayvan yemi kanalları üzerinden yansıyor.

Denge: Jeopolitik sigorta ve Türkiye etkisi

Yeni denklemde biyo-yakıt üç iş­levi aynı anda görüyor:

1 Jeopolitik sigorta: Petrol şoklarına karşı tampon.

2 İç politika aracı: Çiftçi ge­lirleri ve seçmen dengesi.

3 Enflasyon mekanizma­sı: Gıda ve enerji fiyatlarının ortak belirleyicisi.

Hindistan’ın etanol karışım........

© Dünya