“i sayısı: Biraz rasyonel olsana.

π sayısı: Asıl sen reel olmaya bak!” (Matematik dünyasında sa­nal “i” ve irrasyonel “π” sayıları arasında geçen bir diyalog.)

Son günlerde sıfırın altında ger­çekleşen bazı gelişmeler fiyatla­rı hareketlendirdi:

1 İsviçre Merkez Bankası Baş­kanı, enflasyonun yeniden sıfı­rın altına inebileceğini belirtti.

2 ICE (ABD Göçmenlik ve Güm­rük Muhafaza Birimi), İngiliz­ce kısaltmasının çağrıştırdığı “buz” gibi sert uygulamalarla risk algısını etkiledi.

3 Kutuplardan gelen soğuk ha­va dalgası, Avrupa ve ABD’yi et­kisi altına aldı.

4 Grönland, nadir toprak ele­mentleri, askeri üsler ve Arktik ticaret yolları nedeniyle jeopolitik rekabetin yeni soğuk cephesi hâli­ne geldi.

5 İran, Hürmüz Boğazı ve Bas­ra Körfezi kaynaklı arz riskleri üzerinden enerji ve gübre piyasala­rında fiyatlama davranışını yeniden bozdu.

ABD, Avrupa Birliği ve İsviçre hattında tansiyon askeri değil; pa­ra birimleri üzerinden yükseliyor. Gümrük vergilerine rağmen İsviç­re’nin ABD’ye tarihi rekor ihracat gerçekleştirmesi ve İsviçre Merkez Bankası’nın negatif enflasyon ihti­malini açıkça dillendirmesi, küre­sel risk algısının yönünü gösteriyor. Bu ortamda İsviçre Frangı güvenli liman refleksiyle öne çıkarken, Ja­pon Yeni benzer bir çizgi izliyor.

ABD cephesinde tablo daha karmaşık. Jeopoli­tik belirsizlik, sert kış ko­şulları ve enerji fiyatların­daki sıçrama, ABD Dola­rı’nın kısa vadeli güvenli liman rolünü zayıflatıyor. Euro için yeniden 1,20 bandının telaffuz edilir hâle gelmesi faiz farkları­nın ötesinde ABD merkezli jeopoli­tik risk primiyle ilişkili. ICE’ın göç, ticaret ve sınır güvenliği başlıkla­rında sertleşen uygulamaları da bu algıyı besleyen tamamlayıcı bir un­sur hâline geliyor.

Bu tablo, küresel para sisteminde klasik “risk-off” ezberlerinin artık bire bir çalışmadığını; politik ve........

© Dünya