Fransa’dan İtalya’ya, Belçi­ka’dan Arnavutluk’a, Bre­zilya’dan Hindistan’a dün­yanın farklı ülkelerinde gençler sokaklara çıkıyor. Kimi eğitim sis­temini, kimi hayat pahalılığını, ki­mi barınma sorununu, kimi de de­mokrasi ve fırsat eşitsizliğini, ki­mi de iklim krizi ve kuraklık için protesto ediyor.

Bu hareketlerin ortak bir mer­kezi ya da aynı hedefi yok. Ancak farklı ülkelerde benzer bir soru yükseliyor: Bugünün gençleri, ya­rınlarını kurabileceklerine ne ka­dar inanıyor?

Bu soruyu yalnızca öğrenci ha­reketleri üzerinden okumak ek­sik kalır. Çünkü aynı dünyada çiftçi üretim maliyetleriyle, tü­ketici gıda fiyatlarıyla, çalışanlar ise gelirleriyle geçimlerini den­gelemeye çalışıyor. Birbirinden farklı görünen bu sorunlar, eko­nomik düzenin insanlara sundu­ğu imkânlar ve yüklediği maliyet­ler üzerinden kesişiyor.

Peki, dünyada ortak bir öfke mi büyüyor, yoksa farklı krizler aynı dönemde mi derinleşiyor?

Belki de cevap, ikisinin birden yaşanmasında.

Fransa’da eğitim kurumlarının koşulları, öğretmen eksikliği ve kalabalık sınıflar etrafında başla­yan tartışmalar, kamu hizmetleri ve hayat pahalılığı gibi daha geniş sorunlarla birleşiyor. Ekim ayın­da gündeme gelen protestolar, ül­kedeki ekonomik ve toplumsal ge­rilimlerin de bir yansıması hâline geldi. Ancak bu hareketleri yalnız­ca öğrenci protestoları olarak de­ğerlendirmek doğru değil; geçim koşulları hakkındaki memnuni­yetsizlik daha geniş toplumsal ke­simleri de kapsıyor.

İtalya’da 16 Ekim’de farklı kent­lerde düzenlenen öğrenci göste­rilerinde ise eğitim bütçesi, iklim krizi ve silahlanma harcamaları öne çıktı. “Savaş için değil, okul­lar için para” sloganı, kamu kay­naklarının hangi önceliklere göre dağıtılması gerektiği tartışması­nı görünür kıldı. Gençler, eğitim ve sosyal haklara daha fazla kay­nak ayrılmasını talep ederken ar­tan askerî harcamalara itiraz etti.

Bu iki ülkedeki gelişmelerin gösterdiği şu: Ekonomik büyü­me veya devletin gücü, tek başına toplumsal memnuniyet yaratmı­yor. İnsanlar, kamu kaynakları­nın kendi yaşam koşullarını iyi­leştirecek biçimde kullanılması­nı da bekliyor.

Belçika’da öğrenciler ve sendi­kalar, bütçe kesintileri ve eğitim maliyetlerine karşı düzenlenen eylemlerde bir araya geldi. Tartış­manın merkezinde, yükseköğre­nimin herkes için erişilebilir kalıp kalamayacağı bulunuyor. Eğitim masraflarının artması, öğrenci­lerin yanı sıra ailelerin ekonomik durumunu ve gençlerin gelecekte­ki fırsatlarını da etkiliyor.

Arnavutluk’ta öğrencilerin iti­razları ise üniversitelerdeki ko­şullar, eğitim giderleri, ekonomik destek ve mezuniyet sonrasında iş bulabilme imkânları etrafında şe­killeniyor.

Bu örnekler, eğitimin yalnızca okula gitmek ve diploma almak­la sınırlı olmadığını hatırlatıyor. Gençler eğitim yoluyla daha iyi bir hayat kurabileceklerine inanmak istiyor. Ancak diploma, güvence­li bir işe ve insanca yaşayabilecek bir gelire ulaşmayı garanti etmi­yorsa, eğitim ile gelecek arasında­ki bağ zayıflıyor.

Sorun,........

© Dünya