DİN İSTİSMARI VE PARALEL GÜÇ
Toplumsal değişim süreçleri ile sivil alanın dönüşümü arasındaki ilişki, din sosyolojisinin ve kamu hukukunun en temel inceleme konularından biridir. Türkiye özelinde, yaklaşık çeyrek asırdır süregelen ve İslami hassasiyetleri önceliklendiren siyasi irade; vesayet odaklarının tasfiyesi, temel hak ve hürriyetlerin teminat altına alınması, din ve vicdan özgürlüğünün kamu erki tarafından güvenceye kavuşturulması hususunda radikal reformları hayata geçirmiştir.
Tarihsel süreç incelendiğinde; 1940’ların tek parti rejiminin getirdiği otoriter baskılar, 1950’ler sonrası vesayet gölgesindeki siyasi dalgalanmalar, 1970’lerin ideolojik çatışma ortamı, 1980 askeri darbesinin yarattığı vesayet yapısı ve 1990’ların kamusal alandaki sert yasakçı/dışlayıcı pratikleri (28 Şubat süreci), toplumda bazı kapalı, gayriresmî ve dayanışma odaklı cemaat yapılarını zorunlu veya doğal bir "reaksiyonel koruma mekanizması" olarak doğurmuştur.
Ancak günümüz........
