Bir Türkmen halısına baktığınızda yalnızca renkleri ve desenleri görüyorsanız, ona biraz daha yaklaşın. Çünkü o halının her ilmeğinde bir annenin emeği, bir ustanın sabrı, bir ailenin hatırası vardır. Tezgâhın başında geçirilen uzun saatler, yüzyıllar boyunca aktarılan bilgiyle birleşir. Ortaya çıkan şey, üzerine basılıp geçilecek bir eşya değil; yaşayan bir kültürdür.

Bugün bu kültürün yaşatıldığı yerlerden biri, İpek Yolu’nun kadim şehirlerinden Buhara. Solmaz Cumayeva’nın öncülüğünde kurulan SD Türkmen Halı dokuma merkezi ve Türkmen Halıları Müzesi, Türkmen halısını geçmişten bugüne taşıyan bir buluşma noktası hâline gelmiş durumda. Tezgâhlarda halılar dokunuyor; müzede ise ziyaretçiler bu sanatın tarihini ve Türkmen yaşamındaki yerini tanıma imkânı buluyor.

Bana göre bu çalışmanın en değerli tarafı, halıyı yalnızca üretim konusu olarak görmemesi. Solmaz Cumayeva, ustaların bilgisini yaşatırken eski motiflerin araştırılmasını, bilim insanlarının Buhara’da buluşmasını ve dünyanın farklı yerlerinden gelen insanların Türkmen kültürünü yakından tanımasını da hedefliyor. Bir desenin kökenini öğrenmek, onu yeniden dokumak ve gelecek kuşağa aktarmak; kültürel mirasa sahip çıkmanın en somut yollarından biridir.

Peki Buhara’da dokunan bir Türkmen halısı........

© Diriliş Postası