R.6: 24 Ey. 2016: Çapalı köyü Uluborlu çıkışı: Kral Yolu. Miryokefalon Zaferi kutlama heyeti [840. Yıl].

Ramazan Topraklı yazdı;

Bu yazı, Asuman Coşkun Abuagla’nın 2015 yılında TÜBA-AR dergisinde çıkan “Pisidia Apolloniası’ndan Via Sebaste’ye Ait Yeni Bir Miltaşı” başlıklı makalesini değerlendirmektedir. Söz konusu makalede hem yolun Via Sebaste adı, hem de bu yola atfedilen güzergâh hatalıdır. Pisidia Apolloniası denilen kent, Mordion, Amorion, Ammûriye, Sozopolis, Burgulu ve Becene [Bitzina] gibi adlarla anılan Uluborlu’dur. Kentin önünden geçen tarihî yol, Via Sebaste değil, Taberî’nin 838’de Tarîkü’l-Cadde, Ansbert’in ise 1190’da via regia dediği ünlü Kral Yolu’dur. Bu yol Keçiborlu, Özbahçe ve Hoyran Gölü’nün kuzey sahili değil; Sardes, Denizli, Dinar, Eldere, Çapalı, İleydağı, Uluborlu önü, Kemer Boğazı, Kötürnek, Manarga, Şarkîkaraağaç ve Beyşehir üzerinden Susa’ya gitmektedir. Gelendost- Köke köyünden sonra bu güzergâhtan ayrılan bir kol, Hüyüklü kasabası üzerinden Phrygia Antiokheia’sına ulaşmaktadır. Genceli köyü ve Genceli Petrol’de bulunan miltaşı, Barla, Apameia [İzmir], Kelainai [Kemer Boğazı], Eumeneia [Oynigan], Eskişehir ve Yalova-Taşköprü [Kibotos] arasındaki Bizans askerî yoluna, 23.08.2012’de Karababa Mahallesinde bulduğum miltaşı ise, Kral Yolu’na ait olmalıdır. Sonuç olarak Abuagla, Uluborlu’da bulunan miltaşını yayımlamayı amaçlarken, yolun adı ve güzergâhı konusunda çeşitli yanlış bilgilerin de literatüre girmesine neden olmuştur.

Açar Kelimeler: Apollonia, Uluborlu, Amorion, Frygia Antiokheia, Yalvaç, Asya Eyaleti, Kral Yolu, Via Sebaste, Konya

Dr. Asuman’ın, söz konusu ve diğer hatalarına, kanaatimce, arkeologlara ait makalelerin dışına çıkmaması sebep olmuştur. Hatta yararlanılan 18 makalenin 16’sı yabancı arkeologlara aittir. Türk arkeolog sadece Akdoğu Arca’dır. Bir makale de M. Adak ile M. Wilson’a aittir. Yabancı arkeologların Anadolu’yu yeterince bilmeleri mümkün değildir. Kaldı ki, Türk arkeologlar bile Eğirdir ve Beyşehir göllerindeki coğrafî değişimin farkında değiller. Bunlardan biri de Arkeolog Dr. Asuman. Bir arkeoloğun Pîrî Reis ve Kâtip Çelebi’ye ait haritalar ile İbn Hordazbih ve el-İdrîsî’ye ait yolları ve bunun bir sonucu olan tarihî coğrafyayı bilmemesi çok vahim [bk.Har.1-3, Topraklı, 2013: 141-155].

Bundan 15 yıl evvel, ta 2010’da Eğirdir Gölü’nün iki parça olduğu ve iki göl arasında suları Hoyran’dan Eğirdir Gölü’ne akan ağzı kaynağına yakın [seyri kısa] büyük ve derin bir nehir bulunduğu iddia edilmiştir. Bir arkeoloğun buna karşı sağır ve dilsiz olması ayrı bir faciadır [bk. Topraklı, 2010: Değişen Coğrafya ve Miryokefalon Savaşı].

Dr. Asuman’ın kaynak aldığı Adak: Lyrnas ve Thebe’nin kuruluşunu “Truvalı Kilikyalılar” ile bağdaştıran ilk yazar, Kallisthenes’tir. Kallisthenes’in veya ondan önce başka birinin öne sürdüğü bu fikri Strabon ve Bizans dönemi yaşayan Eustatios benimsemişler ve okurlara aktarmışlardır. Bu yanılma, Homeros’un verdiği yanlış bilgilerden kaynaklanır. Ozan’a göre Kilikyalılar, Truva’ya komşu idi (Adak, 2005: 51) der. Homeros, yanlış bilgi veriyor, ama bizim arkeolog Mustafa Adak doğru bilgi veriyor, öyle mi? Aynı şekilde Belke-Mersich de Pusguse için Beyşehir Gölü der. Hâlbuki Pusguse, Eski Eğirdir Gölü [bk.Har.1-2-3] ve Truva gerçekten Kilikya’ya komşu idi [bk.Har.6].

Har.1: Pîrî Reis: Eğirdir Gölü ve ona dökülen ırmak.

Har.2: Kâtip Çelebi: Üst taraf güney. Burdur, Eğirdir, Kıreli, Beyşehir, Seydişehir gölleri.

Apameia, Kemer Boğazı’nın 6-7 km güneyi ve Barla-Eye Burnu önü; Amorion ise Uluborlu’dur. Büyük ihtimal Mordion, Amorion’a dönüşmüştür [bk. Ha.3]. Dr. Asuman’a ait makalede Uluborlu’da bulunan söz konusu mil taşı hariç, doğru bir husus yok gibidir. Arkeolog, kaynak metinleri okumadan, okuma ihtiyacı duymadan, yalan yanlış alıntılarla bir makale yazmıştır. Dr. Asuman, kaynak eserleri değil, maalesef hatalı tetkik eserleri kaynakça almıştır.

Dr. Asuman’ın verdiği Via Sebaste [bk. Har.5, Res.2]

Büyük İskender, MÖ 332’de Aspendos’tan sonra Termesos, Ağlasun, Burdur Gölü batı ucundaki Tuzla, Dinar [Dinias], İleydağı [Kelidonia]........

© Dikgazete.com