Anayasa 'Ara seçim yapılır' diyor, daha ne desin!A

Bir süredir ‘ara seçim’ tartışması yapılıyor. CHP, boşalan üyelikler için ara seçimin zorunlu olduğu kanısında ve TBMM’yi bir tarih belirlemesi için göreve davet ediyor. İktidar ve çevresi ise ara seçime gerek duymadıklarını, yapılmayacağını açıkladı. CHP haricindeki muhalefet (!) partileri genellikle yarım ağız destek oldu bu öneriye. Oysa bir anayasal gereklilikten söz ediyoruz. Konu uzadıkça Diken’de de not düşmek iyi olur diye düşündüm.

Ara seçim, anayasanın 78’nci maddesinde hükme bağlanmıştır. Bile isteye yanlış yönlendirmeye çalışanları bir yana bırakırsak, kamuoyundaki kafa karışıklığının nedeninin maddede birden fazla seçimin yer alması olduğu söylenebilir. Ara seçimi diğerleriyle karıştırmamak gerekiyor.

Örneğin ‘erken seçim’ kararı, TBMM tarafından her zaman alınabilir. Üyeliklerin ‘yüzde 5’i’nin boşalması halinde ‘üç ay içinde’ yapılması gerekli ara seçim, bugün tartışılan ara seçimden farklı bir durum.

Bir diğeri, maddenin son fıkrasında yer alan özel bir durum. Bu fıkra 2002 sonunda gerçekleşen değişikliğin ürünü; o tarihte yasaklı Recep Tayyip Erdoğan’ın yasağının kalkması ve milletvekili seçilebilmesi için anayasanın iki maddesi değiştirilmişti. Onlardan biri, 78’inci maddeye eklenen son fıkraydı. Buna göre, “…bir ilin veya seçim çevresinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde üyesinin kalmaması halinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.” Hatırlanacağı üzere bu değişikliğin ardından Siirt’teki seçim YSK tarafından iptal edilerek seçimin tekrarlanmasına karar verilmiş ve Erdoğan, ara seçimde oradan vekil seçilerek meclise girmişti. Demek ki bu fıkranın da konumuzla ilgisi yok.

Bizi ilgilendiren ‘ara seçim’ düzenlemesi, 78’inci maddenin ikinci fıkrasındaki şu cümle: “Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde boşalma olması halinde, ara seçime gidilir. Ara seçim, her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden otuz ay........

© Diken