Ahlâk, insanı insan yapan en büyük değerdir. Bir insanın gerçek kıymeti sahip olduğu servetle, makamla veya şöhretle değil, ahlâkıyla ölçülür. Çünkü servet kaybolabilir, makam el değiştirebilir, şöhret unutulabilir; fakat güzel ahlâk hem insanın dünyasını hem de ahiretini aydınlatan kalıcı bir sermayedir. Bu yüzden bütün peygamberler insanları önce güzel ahlâka davet etmiş, bütün ilahi mesajlar insanı ahlâken yüceltmeyi hedeflemiştir. Ahlâk bir anda elde edilen bir meziyet değil, ömür boyu sürdürdüğü bir yolculuktur. Bu yolculukta insan bazı mertebelerden geçerek olgunlaşır. Her mertebe bir öncekinden daha derin, daha ince ve daha değerlidir. İnsan nefsini terbiye ettikçe, kalbini arındırdıkça ve Rabbine yaklaştıkça ahlâkın daha yüksek basamaklarına ulaşır.

Ahlâkın ilk mertebesi kötülüklerden uzak durmaktır. Yalan söylememek, kimseye zarar vermemek, kul hakkına girmemek, haramdan kaçınmak ve emanete riayet etmek bu mertebenin temelini oluşturur. Bir bina nasıl sağlam bir temel üzerine kurulursa güzel ahlâk da önce kötülüklerden uzaklaşmakla başlar. İnsan önce dilini, elini ve kalbini kötülüklerden korumayı öğrenmelidir. Çünkü zarar veren bir insanın iyilik adına söyledikleri de inandırıcı olamaz. İkinci mertebe iyilik yapmaktır. İnsan artık sadece kötülükten uzak duran biri değildir. Çevresine faydalı olmaya, insanların hayatına dokunmaya başlar. Bir yetimin yüzünü güldürmek, bir yaşlının yükünü hafifletmek, bir ihtiyaç sahibine destek olmak, bir öğrencinin elinden tutmak bu mertebenin örnekleridir. İyilik yapan insan zamanla vermenin almaktan daha büyük bir mutluluk olduğunu keşfeder. Ancak ahlâkın daha yüksek........

© Denge