Nedavno je u časopisu Nature objavljeno istraživanje sa jednom od do sada najdetaljnijih mapa otvorenih vlažnih staništa Evrope. Kako pokazuje istraživanje, u Srbiji je od ukupne površine vlažnih staništa obuhvaćenih analizom, 75,7% svrstano među područja pod antropogenim pritiskom.

Veći udeo od Srbije zabeležen je samo u Bugarskoj, sa 78,8%, a zatim slede Mađarska sa 71,3% i Poljska sa 70,9%. Poređenja radi, na nivou svih 38 analiziranih evropskih zemalja, pod takvim pritiskom nalazi se oko 20% analizirane površine vlažnih staništa, prenosi Klima101.

Važno je razumeti šta ove brojke zapravo znače. Istraživači nisu na terenu procenjivali ekološko stanje svakog pojedinačnog lokaliteta, već su kao pokazatelj ljudskog uticaja koristili odnos vlažnih staništa prema poljoprivrednim i urbanim površinama.

Staništa koja se preklapaju sa poljoprivrednim i urbanim površinama označena su kao najviše poremećena, ona udaljena do 150 metara kao srednje poremećena, a udaljenija od toga kao najmanje poremećena.

Zato rezultat ne znači da je 75,7% vlažnih staništa u Srbiji „uništeno“, već da je toliki deo analiziranih staništa u neposrednom dodiru sa intenzivnim ljudskim korišćenjem prostora – ili mu je veoma blizu.

Ovo je do sada najpreciznije mapiranje evropskih vlažnih staništa. Zašto je to važno?

Studiju potpisuje međunarodni tim predvođen istraživačima sa Univerziteta u Kopenhagenu i tamošnjeg Globalnog centra za vlažna staništa. Iako je studija nova, objavljena u julu 2026, mapa pokazuje nešto ranije stanje: model se oslanja na podatke o zemljišnom pokrivaču iz 2018. i satelitske snimke Sentinel-1 i Sentinel-2 iz perioda 2017-2019. godine.

Od Tare do Obedske bare: Švedska sa 600.000 dolara podržava očuvanje vlažnih staništa u Srbiji

Od Tare do Obedske bare: Švedska sa 600.000 dolara podržava očuvanje vlažnih staništa u Srbiji

Autori su uz pomoć mašinskog učenja mapirali šest klasa prirodnih i poluprirodnih otvorenih vlažnih staništa: kopnene močvare, tresetišta, slane močvare, solane, plimne ravni i vrištine i srodna otvorena staništa. Gusto pošumljena vlažna područja, kao ni nekadašnja vlažna staništa koja su duboko drenirana i izgubila........

© Danas