2000 yılı öncesinde Telos Yayıncılık’ı yönetirken “Müslümanlar neden çağa uyumsuz” sorusuna bir yanıt arayanlara yardımcı olmak için Amin Maalouf’un “Arapların Gözünden Haçlı Seferleri” adlı tarih incelemesini Mehmet Ali Kılıçbay’a çevirtip 1997 yılında yayımlamıştım. Okurlar kitabın başka bir çevirisini Yapı Kredi Yayınları’nda bulabilirler.

Kitabın beş sayfalık “Sonsöz”ü ezberlenmesini gerektirecek kadar önemlidir.

Fransız sosyolog Edgar Morin’in 27.11.2009 tarihli Libération gazetesinde yayımlanan söyleşisinden bir alıntı yapalım:

“Çağdaş (modern) Avrupa’nın en büyük özelliği post-Hıristiyan (Hıristiyanlığı aşmış, Hıristiyanlık sonrası) olmasıdır. Artık ne demokrasi ne bilim ne de teknik Hıristiyandır. Hıristiyanlığın kaynağında olan İncil kardeşliği artık laikleşti.”

“Hıristiyanlık Avrupa’nın tarih öncesidir. Bu, Grek mesajının dirilişi ile birlikte dünyayı, hayatı, insanı ve Tanrı’yı yeniden tartışan yeniden doğuşun ürünüdür. Fransız laikliği, ilerlemeye, akla ve demokrasiye olan inançla beslendi. Bugün bu inancın öğeleri dağılmaktadır. Laiklik kaynağına, Rönesans’a dönmek ve ilerleme, bilim ve akıl aralarında olmak üzere her şeyi yeniden sorunsallaştırmak (tartışmak) zorundadır.”

Edgar Morin’in anlamı apaçık cümlesinden İslam dünyasıyla ilgili mesajlar çıkarabiliriz: Müslümanların çağa uyum sağlayıp çağdaş olabilmeleri için post-İslam (İslam sonrası) döneme adım atmaları, mutlaka bu sürece girmeleri gerekmektedir.

Bunun anlamı da çok açık: Demokrasi, bilim, teknik, hukuk başta olmak üzere bütün dünyasal düzenin din referanslarının zincirlerini kırıp laiklik tabanına oturması gerekmektedir.

Bizim dinci tutucuların........

© Cumhuriyet